مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٦٩ - جواب
سود را رد كند و به صاحبش برساند، و مع ذلك استغفار كند و توبه نمايد، و همچنين بر طفل و مجنون واجب است- نزد بلوغ و عقل- كه سود را به صاحبش رد كنند، هرگاه در مال ايشان سودى باشد، بلى؛ بنابر مشهور استثناء شده رباء ميان پدر و فرزند و مالك و مملوك، و زن و شوهر كه مىتوانند از همديگر ربا بگيرند، و همچنين مسلمان از كافر حربى مىتواند گرفت بلا خلاف، و در ذمّى خلاف است و اشهر اظهر حرمت است [١].
سؤال ثعج [٥٧٣]
: آيا روز پيش از شب خلق شده يا به عكس؟ و كسى كه نذر كند كارى را در شب جمعه- مثلا- در كدام شب بايد به عمل آورد؟ و از عمر دنيا چقدر گذشته است؟ و فلك ثوابت در چند مدّت سير يك دوره مىنمايد؟ و همچنين ساير افلاك، و ثخن [٢] جرم هر فلك چقدر است موافق هيئت؟
جواب:
موافق ظاهر آيه شريفه كه در سورۀ مباركۀ «يس» [٣] است با بعضى از احاديث، خلقت روز پيش از شب بوده [٤].
شيخ ابو على فضل بن حسن طبرسى در كتاب «مجمع البيان» و عيّاشى در تفسير و غيرهما روايت نمودهاند كه: روزى مأمون الرشيد و حضرت على بن موسى الرضا (عليه السلام) و فضل بن سهل ذو الرياستين در خراسان در يك مجلس جمع بودند، پس حضرت امام رضا (عليه السلام) فرمود كه: «شخصى از يهود در مدينه از من سؤال كرد كه آيا روز پيشتر خلق شده است يا شب؟»، پس حضرت به مأمون و فضل و ساير حضّار فرمود كه: شما چه مىگوئيد در اين مسأله؟ همۀ حضّار
[١] مختلف الشيعة: ٥/ ٨١، تذكرة الفقهاء: ١/ ٤٨٥، سرائر ابن ادريس: ٢/ ٢٥٢.
[٢] يعنى: ضخامت (فرهنگ معين: ١/ ١١٨٨).
[٣] يس (٣٦): ٤٠.
[٤] تفسير نور الثقلين: ٤/ ٣٨٧ حديث ٥٢ و ٥٥.