مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٤١٦ - جواب
سؤال غقن [١١٥٠]:
سبب چيست كه تكليف زنان در نه سالگى است با وجود آنكه عقل زنان كمتر است از عقل مردان؟
جواب:
ظاهرا سببش همين نقص عقل است با زيادتى شهوت ايشان بر شهوت مردان، پس تعجيل لجام ايشان به تكاليف اوفق به نظام و اصلح به حال انام بوده.
و ايضا: دختر مىبايد قبل از تكليف تحصيل نصف عقل كند و پسر تحصيل تمام عقل كند، چنانكه حق تعالى فرموده: وَ اللّٰهُ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهٰاتِكُمْ لٰا تَعْلَمُونَ شَيْئاً [١] پس مدّت تكليف زن بايد كمتر از تكليف مرد باشد و تخمينا به قدر نصف باشد و چون هيچكدام تا مدّت سه سال قابليّت كسب عقل ندارند، پس هرگاه دختر كسب نصف كند در شش، پسر كسب تمام مىكند در دوازده سال، و به انضمام قدر مشترك از دختر؛ نه و از پسر پانزده سال مىشود، چنانكه همين مذهب مشهور شيعه است، و در دختر خلافى ندارد [٢]، و در پسر قول به دخول در سال پانزده و چهارده نيز دارند [٣]، و اللّه العالم.
سؤال غقنا [١١٥١]:
ألغاز الديات، قيل لأبي زيد: ما تقول فيمن فقأ عين بلبل عامدا؟ قال: يفقأ عينه قولا واحدا.
قيل: فإن جرح قطاة امرأة فماتت؟ قال: النفس بالنفس إذا فاتت.
قيل: فإن ألقت الحامل حشيشا من ضربه؟ قال: ليكفّر بالإعتاق عن ضربه.
جواب:
البلبل: الرجل الخفيف اللحم [٤]، و القطاة بين الوركين [٥]،
[١] نحل (١٦): ٧٨.
[٢] در دختر نيز اختلاف وجود دارد، مراجعه شود به مفاتيح الشرايع: ١/ ١٤ و كتب ديگر.
[٣] مختلف الشيعة: ٥/ ٤٣١.
[٤] الصحاح: ٤/ ١٦٤٠، لسان العرب: ١١/ ٦٩.
[٥] لسان العرب: ١٥/ ١٩٠.