مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٨٢ - جواب
ايشان مانند اولاد اصلى تقسيم مىكنند و ذكر ضعف انثى مىبرند [١] پس فريضۀ ايشان سيزده مىشود.
و مشهور آن است كه: هر يك حصّۀ كسى را مىبرد كه به وساطت او به ميّت مىرسد [٢]، پس تركه ميان ايشان بالمثالثه [٣] قسمت مىشود، يك ثلث به پسر و دختر كه ميان خود للذكر ضعف الانثى قسمت مىكنند، و يك ثلث به دو پسر، و ثلث ديگر به سه پسر مىرسد كه ميان خود بالسويه قسمت مىكنند، و فريضۀ ايشان هيجده است [٤]، و اين قول اظهر است.
سؤال ثعه [٥٧٥]:
شخصى متوفّى و وارثش منحصر در پنج برادر زاده كه از سه برادر پدر مادريند، ميراث را به چه نحو قسمت مىكنند؟
جواب:
بالمثالثة تقسيم مىكنند و هر ثلثى به بعضى مىرسد كه از يك پدرند، پس اگر از يك برادر؛ يك پسر مانده باشد، ثلث تركه را مىبرد، و در اينجا خلافى نيست، خلاصه هر دسته حصّۀ كسى را مىبرند كه به واسطۀ او به ميّت مىرسند.
سؤال ثعو [٥٧٦]
: شخصى متوفّى و سه برادرزادۀ مادرى دارد، لكن يكى از يك برادر است و دو از برادر ديگر به چه نحو تقسيم ارث مىنمايند؟
جواب:
هر فرقهاى از اولاد برادر يا خواهر قائم مقام آن كس مىشوند كه به وساطت او به ميّت مىرسند، و چون كلالۀ امّ، يعنى: خواهر و برادر مادرى به تنهايى- كه اگر يكى باشد- سدس مىبرد و زايد بر يكى- هر قدر كه باشد- ثلث مىبرند و ميان خود بالسويه قسمت مىكنند و ذكر و أنثى مساوى مىبرند.
[١] رسائل شريف مرتضى: ٣/ ٢٥٧- ٢٦٦.
[٢] تحرير الاحكام: ٢/ ١٦٤.
[٣] ظاهرا اخماسا صحيح است كه يك پنجم به فرزندان دختر و دو پنجم به فرزندان پسر اوّل و دو پنجم ديگر به فرزندان پسر دوم مىرسد.
[٤] ظاهرا پانزده صحيح است.