مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٣٤٥ - جواب
قادح عدالت باشد، چنانكه در حديث اشعارى به آن هست؟
جواب:
در آن حديث چند چيز ديگر هست [١] شايد به اعتبار بعضى قيود ديگر باشد و اگر از براى عدالت باشد پس در حديث نيست كه بايد پيشنماز عادل باشد [٢] و بعضى اصطلاحات كه متأخّرين نقل كردهاند مأخوذ از كتب عامّه است [٣]، و اللّه العالم.
سؤال غد [١٠٠٤]:
در جائى كه جمع ميان قصر و اتمام كنند، و همچنين جمع ميان جمعه و ظهر نمايند هر دو را به عنوان جماعت مىتوان كرد؟
جواب:
بلى، خصوصا هرگاه رجحانى از براى هيچكدام نباشد.
سؤال غه [١٠٠٥]:
نماز غفيله از جملۀ نافلۀ شام محسوب مىشود؟
و نماز وصيّت [٤]- كه ميان شام و خفتن است- بعد از ذهاب حمرۀ مشرقيّه مىتوان كرد؟
جواب:
ظاهر اخبار آن است كه دو ركعت از نافلۀ شام به طريق غفيله به عمل آيد [٥]. و نماز وصيّت و مانند آنها را بعد از ذهاب حمره مىتوان كرد على
[١] خصال صدوق: ٢٠٨ حديث ٢٨ و ٢٩، بحار الانوار: ٦٧/ ١ حديث ١ و ٢، وسائل الشيعة: ٢٧/ ٣٩٦ حديث ٣٤٠٤٦ و ٣٤٠٤٧.
[٢] منظور مؤلّف براى ما روشن نيست زيرا در حديث مشار اليه، آمده است كه: «كسى سه چيز را مراعات كند كه يكى از آنها عدم خلف وعده مىباشد ... ظهرت عدالته ..» يعنى چنين انسانى عادل محسوب مىشود بنابراين نه در سؤال و نه در روايت صحبتى از پيشنماز نشده است و ربط دادن آن به نماز جماعت خارج از موضوع به نظر مىرسد.
[٣] در اينجا هم منظور مؤلّف براى ما روشن نيست، ولى علماى شيعه مدعى هستند كه اين اصطلاح مأخوذ از قرآن و روايات اهل بيت عصمت و طهارت (عليهم السلام) مىباشد، مراجعه شود به حدائق الناضرة:
١٠/ ١١ و ١٢، جواهر الكلام: ١٣/ ٢٧٥- ٢٧٧، وسائل الشيعة: ٨/ ٣١٣- ٣٢٠ و كتب ديگر، امّا علماى اهل تسنن در كتب عقائدشان اعلام كردند: «يجوز الصلاة خلف كلّ برّ و فاجر» (شرح عقائد نسفى: ٢٤٠).
[٤] وسائل الشيعة: ٨/ ١١٨ حديث ١٠٢١٣.
[٥] وسائل الشيعة: ٨/ ١٢٠ و ١٢١ باب ٢٠، مستدرك الوسائل: ٦/ ٣٠٢- ٣٠٤ باب ١٥.