مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ١٦١ - جواب
سر ريزد و تا چنبر گردن بشويد و اهتمام كند كه آب به جميع اجزاى سر و گردن جارى شود حتّى در بيخ مويها و پشت گوشها و مبالغه كند در دست ماليدن، خصوصا هرگاه زن باشد نسبت به مويها و محلّ گوشوارها، و بعد از آن طرف راست را از سر شانه تا كف پا و ميان انگشتان و زير بغل بشويد، و بعد از آن طرف چپ را، همچنين بشويد عورتين را با هر طرف كه خواهد بشويد و بهتر آن است كه نصف راست را با راست و نصف چپ را با چپ نيز بشويد، و واجب نيست كه ابتدا از بالا شويد، به خلاف وضوء، و مانع رسيدن آب را به بدن مانند انگشترى تنگ ازاله كند، يا حركت دهد كه آب به زير آن برسد.
سؤال خد [٦٠٤]:
كيفيّت غسل ارتماسى را بيان كنند؟
جواب:
بعد از نيّت و طهارت بدن چنان در آب فرو رود كه مجموع سر و بدن او را آب گيرد با هم به دفعۀ عرفى و لازم نيست كه وقت نيّت بيرون آب باشد، هر چند كه بهتر است و چون در ميان آب نيّت كند چون سر در زير آب كند پاها را از زمين بردارد و در زير آب به شكل ماهى باشد كه آب مجموع بدن او را فراگيرد و به هر تقدير در زير آب دماغ و گوش را با انگشتان نگيرد كه مانع رسيدن آب به گوشها و سر انگشتان و دماغ گردد- چنانكه عوام مىكنند و دست برنمىدارند- مگر بعد از بيرون آوردن [١] سر از آب، و اگر لنگ را محكم [٢] بسته باشد سست كند و انگشتر تنگ را از دست بيرون آورد و همچنين در ساير موانع رسيدن آب.
سؤال خه [٦٠٥]:
غسل واجبى از براى نماز سنّت درست است يا نه؟
و همچنين بر عكس؟
جواب:
مانعى ندارد، لكن در غسل غير جنابت- خواه واجب و خواه
[١] ب: آمدن.
[٢] الف، ب، د: سفت.