مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٢٤٦ - جواب
روز آخر ماه رمضان- مثلا- نفع كلّى به دست او آيد [١] و خرج نكند تا روز عيد، صادق است كه از خرج سال زياد آمده و خمس بر آن واجب است؟ كدام يك از اين دو شق مراد است؟
جواب:
از روز عيد تا روز عيد ديگر هر چه منافع به هم رسد و خرج به حسب متعارف حال او بيرون رود، آنچه زياده مىماند خمس آن را مىدهد و خرج سابق از نفع لاحق محسوب مىشود.
سؤال ذفب [٧٨٢]:
قول شهيدين (رحمهما اللّه) يعتبر في وجوب الخمس في الأرباح إخراج مؤنته و مؤنة عياله الواجبي النفقة و غيرهم حتّى الضيف مقتصدا فيها- اي: متوسطا بحسب اللائق بحاله [عادة]- فإن أسرف حسب عليه ما زاد و إن قتر حسب له ما نقص [٢]، عمل به آن متعيّن است يا نه؟
جواب:
بلى.
سؤال ذفج [٧٨٣]:
آنچه ميراث به شخصى مىرسد از ملك و غيره، يا هبه شود به او؛ خمس در آن واجب است يا نه؟
جواب:
نه مطلقا على المشهور الأظهر، و ابو الصلاح در آنها و در هديه [٣] نيز واجب مىداند [٤] و آن ضعيف است.
و در حديث صحيح مشتمل بر چند حكم متروك هست كه: اگر ميراث از كسى باشد كه گمان نداشته باشد از غير پدر و پسر، يا بخشش عمده باشد كه متوقع نباشد خمس آن را بايد داد، و عمل به اين احوط است [٥].
و بر هر تقدير منافعى كه از آن حاصل شود از جملۀ منافع مكتسبه
[١] ه: افتد.
[٢] الروضة البهيّة: ٢/ ٧٦.
[٣] ج: هبه.
[٤] كافى ابو الصلاح: ١٧٠.
[٥] وسائل الشيعة: ٩/ ٥٠١ و ٥٠٢ حديث ١٢٥٨٣.