مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٤١٨ - سؤال غقنز ١١٥٧
جواب:
او را عمدا بر سبيل قصاص كشته [١].
سؤال غقنه [١١٥٥]:
جمعى از عدول نزد حاكم شرع شهادت دادند به رؤيت هلال عيد ماه رمضان و به شهادت ايشان ثابت شد و حاكم و مردم عيد كردند، و بر خود شهود روزۀ آن روز واجب بود، و اگر مىخوردند قضا و كفّاره بر ايشان واجب مىگشت و حاكم شرع ايشان را تعزير مىنمود؟
جواب:
اين؛ نظر به خلاف در رؤيت هلال قبل از زوال است كه بعضى آن روز را از ماه آينده مىدانند [٢] و بعضى از ماه گذشته [٣] و بعضى فرق ميان شوّال و رمضان مىكنند و در اوّل شريك ثانى، و در ثانى شريك اوّلند [٤] و حاكم از اوّل و شهود از ثانيند.
سؤال غقنو [١١٥٦]:
لقد رأيت عجيبا في محلّتكم * * * شيخا و جارية في بطن عصفور [٥]
جواب:
«وجا»- مهموزا- بمعنى قطع [٦]، و رية مفعوله.
سؤال غقنز [١١٥٧]:
در اين ولايت خوك ضرر بسيار [به هم] مىرساند، هرگاه كسى به قدر مسافت براى شكار او رود، قصر مىتواند كرد يا نه؟ و ديگر: در اين وقت دو نفر به شكار خوك رفتند و تفنگ به دست گرفته،
[١] لازم به يادآورى است كه: قاتل و قصاصكننده؛ وارث اين شخص مىباشد، و اين مسأله بر فروض متعددى قابل تصور است كه به يك صورت آن اشاره مىشود:
مثلا: پسرى بنام عمرو پدر خود را عمدا كشته باشد و داراى زن و فرزند نباشد، برادر عمرو بنام زيد؛ عمرو را عمدا به عنوان قصاص از پدر؛ كشته باشد، در اين صورت زيد كه قاتل عمرو هست از عمرو مقتول ارث مىبرد.
[٢] خلاف: ٢/ ١٧١ مسأله ١٠، مختلف الشيعة: ٣/ ٤٩٣.
[٣] جوامع الفقهيه: ٢٤٢ (ناصريّات) مختلف الشيعة: ٣/ ٤٩٣.
[٤] مختلف الشيعة: ٣/ ٤٩٤.
[٥] مراجعه شود به: مشكلات العلوم: ٢٩٩.
[٦] لسان العرب: ١/ ١٩٠ و ١٩١.