مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٣٥٣ - جواب
رسانيد.
سؤال غيه [١٠١٥]:
در عيد ماه رمضان كه روز سىام باشد بدون اينكه خود ماه را ديده باشد چه روش بايد كرد؟ آيا بايد نزد هر كس رؤيت ثابت شود به شهادت، يا اكتفاء مىتوان كرد به ثبوت نزد مجتهد، يا نزد بعضى از علماء، يا به شنيدن كه جمعى شهادت دادهاند به رؤيت مطلقا؟
جواب:
احوط بلكه اقوى آن است كه بايد نزد هر كس ثابت شود به شهادت عدلين، يا تواتر و شياع، و هرگاه اطلاع به هم رساند كه اكثر اهل بلد [١] از علماء و صلحاء و متديّنين به سبب ديدن ماه افطار كردهاند و ظنّ اقوى از شهادت عدلين از براى او به هم رسد شايد افطار تواند كرد، بلكه خالى از قوّتى نيست.
و همچنين افطار كردن به فتواى مجتهد و ثبوت نزد او؛ و همچنين افطار زنان به اخبار مردان به ثبوت؛ ظاهرا جايز است، نظر به عادت مستمرّه در اعصار و امصار من غير نكير، و ظهور بعضى از اخبار معتبره در امر حضرت امير (عليه السلام) منادى را كه ندا كند به ثبوت هلال و افطار [٢]، هر چند كه رؤيت هلال از جملۀ موضوعات است كه تقليد در آن نمىباشد، و اللّه العالم.
سؤال غيو [١٠١٦]:
غبار غليظ و گرد خرمن و دود غليان روزه را باطل مىكند يا نه؟
جواب:
معلوم نيست و احوط اجتناب است.
سؤال غيز [١٠١٧]:
هرگاه در شب جنب شود [٣] و غسل را بعد از صبح كند روزۀ قضاى واجب، يا سنّت مىتواند داشت يا نه؟
جواب:
سنّت بلى و قضا نه.
[١] ج: ديار.
[٢] تهذيب الأحكام: ٤/ ١٥٨ حديث ٤٤٤، وسائل الشيعة: ١٠/ ٢٩٦ حديث ١٣٤٥٨.
[٣] الف: باشد.