و آنكه تحديد عمر حضرت امام زين العابدين (عليه السلام) بعد از شهادت حضرت به پانزده سال كرده [٣] نيز سهو در سهو است، بلكه ولادت آن حضرت- چنانكه در اخبار و رجال مذكور است- سنۀ سى و سيّم هجرت بوده [٤].

و مادر حضرت امام زين العابدين (عليه السلام) شهربانو است [٥] دختر يزدجرد

[١] مناقب ابن شهر آشوب: ٤/ ٧٧.

[٢] مرحوم عبد الرزاق مقرّم در كتاب «على الاكبر: ١٢ و ١٣ و ١٦- ١٩» از ٢٨ مصدر مهم شيعه و سنى ثابت كرده كه على شهيد در كربلا از امام زين العابدين (عليه السلام) بزرگتر بوده، فقط شيخ مفيد در «ارشاد» و طبرسى در «اعلام الورى» معتقدند كه امام زين العابدين (عليه السلام) از آن شهيد بزرگتر بوده است.

لازم به يادآورى است كه: مرحوم مقرّم در فكر بررسى تمام كتب موجود نبوده، و الّا مىتوانست از دهها كتاب ديگر بر اين مدارك بيفزايد.

مثلا: ابن ادريس در «سرائر ابن ادريس: ١/ ٦٥٤- ٦٥٧» از كتبى اسم مىبرد كه آن مرحوم از آنها يادى نكرده است.

نكتهاى كه لازم است به آن توجه كنيم اين است كه: تا زمان مؤلّف تحقيق قابل توجّهى در اين رابطه انجام نشده بود جز در «سرائر»- كه ممكن است مؤلّف محترم آن را نديده باشد، زيرا انتظار نمىرفت كه در كتب فقهى چنين بحث تاريخى مورد بررسى قرار بگير، بدين جهت بزرگانى همچون علّامۀ مجلسى در بحار الانوار: ٤٥/ ٣٢٩- ٣٣٢ فقط بنقل أقوال بزرگان بسنده كردند، و از اظهار نظر خوددارى فرمودند.

بنابراين؛ اگر مؤلّف محترم بزرگتر بودن على بن الحسين شهيد را سهو محض مىخواند نبايد مورد تعجب ما قرار گيرد.

[٣] مدرك اين قول را نيافتيم، امّا در تاريخ طبرى: ٤/ ٣٤٧ آمده است: «أ تقتل الصبيان انّما هذا صبي» و نيز در «كامل ابن اثير: ٤/ ٧٩» و «البداية و النهاية: ٨/ ٢٠٥» همين عبارت با اندكى اختلاف آمده است. شايد از اين عبارت حدس زدند كه عمر آن حضرت در هنگام شهادت امام حسين (عليه السلام) پانزده سال بوده است.

[٤] تاريخ مختصر دمشق: ١٧/ ٢٣٠.

[٥] در رابطه با نام مادر حضرت امام چهارم (عليه السلام) اقوال گوناگونى در تاريخ مطرح گرديد. مرحوم كلينى