مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٤٥٣ - جواب
بود؛ چنانكه: ابن خلّكان و غيره تصريح نمودهاند [١].
و محتمل است كه مراد از سيّد مرتضى؛ مير مرتضى رازى صاحب «تبصرة العوام» باشد، لكن حكم به آن موقوف است بر موافقت تاريخ عصر او و الحال به خاطر ندارم [٢].
و امّا مقدّمۀ ابن حاجب، پس آن نيز دروغ و از جملۀ «ربّ مشهور لا اصل له» است، زيرا كه وفات ابن حاجب- كه نامش عثمان بن عمر بن أبي بكير مالكى است- در اسكندريّۀ مصر واقع شد در روز پنجشنبه شانزدهم شوّال سنۀ ششصد و چهل و شش [٣]، و فتح بغداد بر دست هلاكوخان و خواجه سنۀ ششصد و پنجاه و پنج بود [٤]، و اللّه يعلم.
و امّا طعن سنّيان به اختراع مذهب شيعيان، پس آن نيز از اكاذيب و عوامفريبىهاى متأخّران سنّيان است، زيرا كه قدم مذهب شيعيان و رافضيان أشهر از كفر ابليس و ايمان سلمان است، و قبل از وجود ملّا حسن كاشى و پادشاهان صفويّه آن مذهب مشهور و معروف بوده و فضلاى اهل سنّت بسيارى از روات و علماء را به آن طعن و قدح نمودهاند [٥]، حتّى از صحابۀ كبار و تابعين اخيار
[١] وفيات الأعيان: ٤/ ٢١٨، سير اعلام النبلاء: ١٩/ ٣٢٧.
[٢] لازم به يادآورى است كه: سيّد مرتضى رازى با غزّالى معاصر بوده است، و لقب سيّد مرتضى رازى- صاحب تبصرة العوام- علم الهدى بوده است، و اين مناظره بين آنها واقع شده است، (مراجعه شود به قصص العلماء: ٤١٢، راهبرد اهل سنّت «سنة الهداية»: ٤٦٨).
[٣] وفيات الأعيان: ٣/ ٢٥٠.
[٤] البداية و النهاية: ١٣/ ٢٣٣ و ٢٣٤، حبيب السير: ٢/ ٣٣٩ و ٣٤٠، لازم به يادآورى است كه: در اين دو كتاب فتح بغداد را در سال ٦٥٦ ذكر كردهاند و فقط در كتاب حبيب السير محاصره بغداد را در اواخر سال ٦٥٥ ذكر كرده است.
[٥] انساب سمعانى: ٤/ ٩، ٥/ ٩٩، وفيات الأعيان: ١/ ١٥٦، ٤/ ١٠٦ و ١٠٧، تهذيب التهذيب: ٢/ ٣٦، مرآة الجنان يافعى: ٣/ ٢٨، جامع الاصول: ١٢/ ١٢٠ و ١٢١.