مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٢٣٧ - جواب
براى مخالفين [بازشود] كه بر ما طعن زنند؟
جواب:
فاضلى از فضلاى سادات متأخّرين [١]، در رسالۀ خود ذكر نموده- و العهدة عليه- كه مصنّفات و مؤلّفات و فتاوى و مكتوبات شيخ اجلّ حسن بن يوسف بن مطهّر حلّى- مشهور به علّامة- را بعد از ضبط بر عمر شريفش توزيع كردند و سهم هر روزى هزار بيت شده [٢] و ولادتش در نوزدهم ماه رمضان سنۀ ششصد و چهل و هشت بود و در شب شنبۀ يازدهم محرّم هفتصد و بيست و شش وفات نموده، كه مدت عمرش هفتاد و هفت سال و سه ماه و هفده روز بود و در نجف اشرف مدفون شده [٣].
و شيخ ثقة ابن داود حلّى در كتاب «رجال» بعد از آنكه سيد جليل عبد الكريم بن طاووس را مدح بسيار نموده، از آن جمله فرموده كه: من قرين او بودم در طفوليت تا وقت وفاتش، و نديدم قبل از او، و نه بعد از او مثلش را در حسن اخلاق و حدّت ذهن و قوّت حافظه، داخل ذهن او نشد چيزى كه فراموش كرده باشد، تمام قرآن را حفظ نموده در يازده سالگى در مدت كمى، و مستقلّ شد در كتابت و خط و مستغنى شد [از معلم] در مدت چهل روز در چهار سالگى [٤]. تمام شد كلام ابن داوود.
و مشهور است كه: شيخ محمّد- پسر علّامه كه مشهور است به فخر المحققين- هرگز تقليد كسى نكرد، بلكه قبل از حدّ تكليف به حدّ اجتهاد رسيد [٥].
و همچنين بوده است- چنانكه مشهور است- ملّا بهاء الدين محمّد
[١] ه: متأخرين اصفهان.
[٢] فوائد رجاليه: ٢/ ٢٨٨.
[٣] رياض العلماء: ١/ ٣٦٦.
[٤] رجال ابن داوود: ١٣٠ شماره ٩٦٦.
[٥] مقدمة (ايضاح الفوائد) صفحه (ى).