مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٢٣٨ - جواب
اصفهانى- مشهور به فاضل هندى- كه شارح «قواعد» علّامه است [١] ذٰلِكَ فَضْلُ اللّٰهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشٰاءُ* [٢].
و در كتاب «نفحات» ملّا جامى و ساير كتب صوفيه؛ اغرب و اعجب از اينها نسبت به مجاهيل چند؛ نقل نمودهاند [٣] كه با وجود آن طعن بر ما نمىتوانند زد.
و ابن خلّكان شافعى در تاريخ خود در ترجمۀ شيخ الرئيس حسين بن عبد اللّه بن سينا نزديك به اينها گفته [٤] و زياده بر اينها از او شهرت يافته.
و نيز ابن خلّكان در ترجمۀ هشام بن محمّد كلبى نسّابه؛ از كلبى مذكور نقل كرده است كه گفت: حفظ كردم قرآن را در سه روز [٥]. و در ترجمۀ محمّد بن الواحد گفته است كه: گفت إملا كرد از حفظ خود سى هزار ورق از علم لغت [٦].
و در ترجمۀ محمد بن قاسم- معروف به ابن انبارى- چنين گفته است كه:
او در حفظ داشت صد و بيست كتاب در تفسير قرآن با سندهاى آنها، و همچنين سيصد هزار شعر از شواهد قرآن، و با اينها تصنيف بسيار داشت كه از آن جمله است كتاب «غريب الحديث» كه چهل و پنج هزار ورق است و «شرح كافى» در هزار ورق و كتاب «هاءات» قريب به هزار ورق و احوال أيّام «جاهليّات» در هفتصد ورق و غير اينها [٧].
[١] كشف اللثام: ١/ ١١٢.
[٢] حديد (٥٧): ٢١.
[٣] نفحات الانس: ٤٥٩ و ٥٠٧ و ٦٣٠ و ٦٣٢ و ٦٣٤. براى توضيح بيشتر مراجعه شود به خيراتيه:
٢/ ١١٢- ١٢٠.
[٤] وفيات الاعيان: ٢/ ١٥٧- ١٦٢.
[٥] وفيات الاعيان: ٦/ ٨٢.
[٦] وفيات الاعيان: ٤/ ٣٣٠.
[٧] وفيات الاعيان: ٤/ ٣٤١ و ٣٤٢.