مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٤٩٢ - جواب
و شصت مىشود، بعد از آن متعلّق حمد، يا نعمتى است رسيده به غير، يا نرسيده، يا غير نعمت، يا قدر مشترك ميان هر دو دو، و يا هر سه، و اين هفت مىشود، و به ضرب حاصل سابق در اين؛ سه هزار و نهصد و بيست مىگردد [١].
و للحمد أربعة أركان، حامد و محمود و محمود به و محمود عليه، و قد يتّحد الأوّلان كما في حمده لذاته، و يتغايران كما في حمد البشر له، و كذا الأخيران كما في الحمد للأنعام و بالشجاعة للأنعام.
سؤال غقصا [١١٩١]:
آيا حجر اسماعيل داخل كعبه بوده است بالتمام يا قدرى از آن، يا هيچ از آن داخل كعبه نيست؟ و بر اين تقدير هرگاه طواف را در اندرون حجر كنند صحيح است يا نه؟
جواب:
مشهور ميان اهل سنّت آن است كه: مقدار شش ذرع از آن داخل بوده است كه قريش آن را بيرون كردهاند در وقت بناى كعبه، و اين را عايشه از حضرت رسول (صلّى اللّه عليه و آله) روايت نموده [٢]، و در زايد بر شش ذرع خلاف كردهاند، حتّى آنكه بعضى از ايشان به دخول كلّ حجر قائل شده [٣] و شيخ شهيد (رحمه اللّه) در «دروس» اين را مشهور إماميّه دانسته [٤]، بعضى از متأخّرين اصحاب تصريح نمودهاند كه: هيچ چيز از حجر داخل كعبه نبوده است و از كعبه چيزى داخل حجر نيست [٥] و حقّ همين است؛ نظر به صحيحۀ معاوية بن عمّار كه گفت:
[١] لازم به يادآورى است كه: با توجه به تعداد احتمالات در دو حالت قبلى حاصل ضرب به اينگونه است: ٩٤٥ ٦٣ ١٥ ٦٦١٥ ٧ ٩٤٥
[٢] صحيح مسلم: ٢/ ٧٩١ حديث ٤٠١، كنز العمّال: ١٢/ ٢٢٢ حديث ٣٤٧٦٣، سنن بيهقى: ٥/ ٨٩، المجموع: ٨/ ٢٣- ٢٥.
[٣] المجموع: ٨/ ٢٥.
[٤] دروس: ١/ ٣٩٤.
[٥] مدارك الأحكام: ٨/ ١٢٨.