تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٤٦٣ - سوره هود(١١) آيات ٩٠ تا ٩٩
و امكان و استطاعت خود اگر صلاح در شما مييافتم نهى شما نميكردم بدان كه در اين اجوبه ثلاثه بر فسق مذكور تنبيه است بر آنكه بر قائل واجبست كه در هر چه اتيان بآن ميكند و ترك ميكند مراعات حقوق ثلثه كند كه اهم و اعلاء آن حق اللَّه است و دوم حق نفس خود و سوم حق الناس وَ ما تَوْفِيقِي و نيست توفيق عبادت است از هر لطفى كه مكلف نزد آن اختيار طاعت كند عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ بر وى توكل ميكنم كه قادر است بر همه چيز و غير او عاجزند وَ إِلَيْهِ أُنِيبُ و بسوى او باز ميگردم در هر چه نيت ميكنم اول اشارتست بآن كه اهتدا بدون توفيق و لطف الهى كه آن اقدار و تمكين است و نصب ادله و ازاحه علت حاصل نميشود و دوم اشاره بمحض توحيد كه اقصى مراتب علم است بمبدا و سوم اشارتست بمعرفة معاد و نيز در اين كلمات ثلثه طلب توفيق است از خدا براى اصابه در آن چه اتيان نمايد و ترك كند و استعانه باو در مجامع امور و اقبال بر او من كل الوجوه و حطم طماع كفار و اظهار فراغ از ايشان و عدم مبالات بمعادات ايشان و تهديد ايشان برجوع بخدا براى جزا وَ يا قَوْمِ و اى گروه من لا يَجْرِمَنَّكُمْ بايد كه كسب نكند و نيندوزد و يا حاقل نشود و شما را بر آن ندارد شِقاقِي دشمنى و ستيزه كارى من با شما أَنْ يُصِيبَكُمْ آنكه برسد شما را مِثْلُ ما أَصابَ مانند آن كه رسيد قَوْمَ نُوحٍ گروه نوح را از طوفان أَوْ قَوْمَ هُودٍ يا قوم هود را از باد صرصر أَوْ قَوْمَ صالِحٍ يا گروه صالح را از رجفه وَ ما قَوْمُ لُوطٍ و نيستند گروه لوط مِنْكُمْ بِبَعِيدٍ از شما دور يعنى نزديكند در زمان و مكان شما اگر از امم گذشته عبرت نميگيريد از ايشان عبرت گيريد ان با صله مفعول دوم جرم است چه آن متعدى بيك مفعول و دو مفعول ميشود مانند كسب كه بمعنى جرم است و افراد بعيد بجهت حذف مضافست در مبتدا اى ما اهلاك قوم لوط ببعيد يا تقدير اينست كه ما هم به شىء بعيد و بآنكه چون بعيد بر وزن مصادر است مانند سهيل و شهيق پس تذكير و تانيث در او مساوى باشد
وَ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ و طلب مغفرت كنيد از پروردگار خود بايمان ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ پس رجوع كنيد بعبادت او از پرستش غير او و در مجمع گفته كه طلب مغفرت كنيد از او پس متوصل شويد بآن بتوبه يا استغفار كنيد بر ماضى و عازم باشيد در مستقبل يا استغفار كنيد در حال پس مداومت كنيد بر آن يا استغفار كنيد در علانيه پس