حكم كنند و پيش از شما قومى اين چنين بوده‌اند پس اين آيه را تلاوت فرمود كه‌ وَ مِنْ قَوْمِ مُوسى‌ أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ‌ از ربيع ابن انس روايت است كه رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود كه امتان من قومى باشند كه بر حق ثبات كنند و بر آن رسوخ نمايند تا آن گاه كه عيسى فرود آيد در خبر ديگر آمده كه هميشه گروهى از امت من بر حق استاده باشند تا آن گاه كه فرمان خدايى بايشان آيد و خذلان خاذل و خلاف مخالفى ايشان را زيان نرساند و در تفسير اهل البيت عليه السّلام مذكور است كه نحن هم اين آيه مخصوص است بما و شبهه نيست كه اين صفات بايشان لايق است براى آنكه حقتعالى حكم كرده است بآنكه آنها بحق راه نمايند و بعدل حكم كنند و اين صفت متحقق نميشود مگر در كسانى كه مامور باشند از جانب او و مقطوع بر عصمت و از امام محمد باقر صلوات اللَّه عليه روايت است كه مراد از آيه حضرت امير المؤمنين است صلوات اللَّه عليه و عياشى باسناد خود از امير المؤمنين عليه السّلام روايت كرده كه آن حضرت فرمود بخدايى كه جان من دريد قدرت او است كه اين امت هفتاد و دو فرقه شوند و همه در آتش دوزخ در آيند مگر اين فرقه كه حقتعالى در صفت ايشان فرموده كه‌ وَ مِمَّنْ خَلَقْنا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ‌ بعد از آن بيان حال كفار ميكند در دنيا و معامله او با ايشان و ميفرمايد كه‌ وَ الَّذِينَ كَذَّبُوا و آنان كه تكذيب كردند بِآياتِنا آيتهاى ما را يعنى كفار يا ساير مستهزيان‌ سَنَسْتَدْرِجُهُمْ‌ زود باشد كه بگيريم ايشان را درجه درجه و مرتبه مرتبه يعنى اندك‌اندك و آهسته آهسته ايشان را بهلاكت نزديك گردانيم‌ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ‌ از آنجا كه ندانند باين وجه كه هر گاه گناه كنند ما نعمت را بر ايشان زياده كنيم و ايشان بگمان آنكه اين نعمت لطفى است از خداى در طغيان و عصيان مى‌افزايند و بطر و انهماك در غى زياده ميكنند تا آنكه يك بار عذاب بر ايشان نازل شود بى ظهور علامات وقوع آنكه ايشان را بياگاهاند حاصل كه استدراج در ظاهر احسان است و در حقيقت خذلان و ميتواند بود كه مراد نزديك گردانيدن ايشان باشد بآتش دوزخ مرتبه مرتبه يا آنكه در آن داخل شوند و اشتقاق آن از درجه است بمعنى طريق يقال (درج اذا مشى سريعا) يعنى هر چند ايشان را زودتر بطريق دوزخ در آريم و يا اشتقاق آن از درج است بمعنى طى يعنى زود باشد كه در نورديم ايشان را در هلاك و از وجه ارض ايشان را برداريم يقال (طويت فلانا و طويت امر فلان اذا تركته و هجرته) و صحيح نيست قول آن كسى كه ميگويد معنى آنست كه سنستدرجهم من حيث لا يعلمون الى الكفر و الضلال زيرا كه آيه در حق كفار وارد شده و سين استقبال دال بر تأخير كفر ايشان ميكند پس درباره كسانى كه متصف بكفر باشند صادق نيايد و نيز فعل استدراج جزا است بر كفر ايشان و