تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٤٨١
يعنى فايده اين اخبار آنست كه دل تو بيارامد و يقين تو بيفزايد و بر اداى رسالت ثبات نمايى و از ايذاى كفار شكيبا باشى وَ جاءَكَ و آمده است بتو فِي هذِهِ الْحَقُ در اين سوره آنچه درست و راست است در معالم گفته كه تخصيص اين سوره بحق براى تشريف است و يا باعتبار آنكه بعضى از امور حقه كه در اين سوره است اكد است از بعضى ديگر كه در غير اين سوره است و اگر نه حق در همه سور قرآنست و گفتهاند كه هذه اشارة باخبار مذكوره است در اين سوره يعنى اين خبرها راست است وَ مَوْعِظَةٌ و پندى است وَ ذِكْرى و ياد بودى لِلْمُؤْمِنِينَ مر گرويدگان را اين اشارتست بساير فوايد عامه وَ قُلْ و بگو اى محمد بر وجه تهديد لِلَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ مر آنان را كه ايمان نمىآورند اعْمَلُوا عمل كنيد عَلى مَكانَتِكُمْ بر حالتى كه بر آن متمكنايد إِنَّا عامِلُونَ بدرستى كه ما نيز عمل كنندگانيم بر همان حالى كه داريم وَ انْتَظِرُوا و چشم داريد بما انقلاب زمان و دواير روزگار را إِنَّا مُنْتَظِرُونَ بدرستى كه ما نيز منتظريم نزول عذاب را بر شما وَ لِلَّهِ و مر خداى را ثابتست نه غير او غَيْبُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ عالم بآن چه غائب است از آسمانها و زمينها خافيه از آن بر او مخفى نيست و چون كرامات و مغيبات ائمه هدى عليهم السلام متلقى است از پيغمبر ص و آن حضرت از جبرئيل و جبرئيل از حقتعالى پس آن منافى آيه مذكوره نباشد وَ إِلَيْهِ و بسوى او نه غير او يُرْجَعُ الْأَمْرُ كُلُّهُ باز گردد همه كارهاى بندگان و حفص يرجع ميخواند بصيغه مجهول يعنى بازگردانيده شود جميع كارهاى بندگان لا محاله فَاعْبُدْهُ پس پرستش كن مر او را كه مرجع همه او است وَ تَوَكَّلْ عَلَيْهِ و توكل كن بر وى تقديم عبادت بر توكل اشارتست بر آنكه نفع توكل بعابدان رسد و توكل بمجرد گفتن بى اعتبار بود وَ ما رَبُّكَ و نيست پروردگار تو بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ بى خبر از آن چه بندگان ميكنند و حفص بخطاب ميخواند مخاطب همه مردماناند در تيسير از كعب الاخبار نقل ميكند كه فاتحه تورية اول سورة الانعام و خاتمه آن سوره هود ع (و الحمد للَّه اولا و اخرا) پايان جلد چهارم اميد است خداوند متعال توفيق عنايت فرمايد تا بقيه مجلدات بطبع برسد (حسن علمى)