لَكُمْ‌ براى شما إِذَا انْقَلَبْتُمْ‌ چون باز گرديد شما از سفر إِلَيْهِمْ‌ بسوى ايشان و گويند كه مراد بآنها جندب بن قيس و امثال او بودند كه بعد از رجوع پيغمبر (ص) و اصحاب او بمسجد آمده قسم ياد كردند كه ما بر خروج قادر نبوديم حقتعالى قبل از وقوع از اين خبر داد كه عنقريب سوگند خورند بدروغ‌ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ‌ تا روى بگردانيد از عتاب و سرزنش ايشان‌ فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ‌ پس اعراض كنيد از ايشان و بگذاريد ايشان را إِنَّهُمْ رِجْسٌ‌ بدرستى كه ايشان پليدند و نكوهيده و توبيخ و ملامت كه سبب ميل بتوبه و انابه است در حق ايشان مفيد نيفتاد زيرا كه خبث آنها پذيرنده تطهير نيست‌ وَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ‌ و جاى ايشان دوزخ است بدانكه جمله اولى كه مؤكد بآنست علة اعراض و ترك معاتب است و ثانيه از تتمه تعليل فكانه قال (انهم ارجاس من اهل النار لا ينفع فيهم التوبيخ فى الدنيا و الآخرة) و يا تعليل ثانى است و معنى آنكه آتش دوزخ كافيست ايشان را در توبيخ و عتاب پس ترك عتاب ايشان كنيد كه پاداش خواهد داد ايشان را بآتش دوزخ‌ جَزاءً پاداش دادنى‌ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ‌ بآنچه بودند كه كسب ميكردند از كفر و نفاق و ميتواند بود نصب جزاء بر علية باشد يَحْلِفُونَ‌ سوگند ميخورند منافقان‌ لَكُمْ‌ براى شما لِتَرْضَوْا تا بدان خوشنود شويد عَنْهُمْ‌ از ايشان و از تعرض شما ايمن شوند مرويست كه ابن ابى بعد از رجوع آن حضرت سوگند ياد كرد كه ديگر در هيچ سفر از آن حضرت تخلف نكند و عبد اللَّه بن ابى سرح نيز سوگند بهمين نوع خورد و حقتعالى فرمود كه سوگند ايشان براى طلب رضاى شما است نه براى خوشنودى خدا فَإِنَّ اللَّهَ‌ پس اگر خوشنود شويد اى مؤمنان‌ عَنْهُمْ‌ از منافقان دروغگوى‌ فَإِنَّ اللَّهَ‌ پس بدرستى كه خدا لا يَرْضى‌ خوشنود نميشود عَنِ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ‌ از گروه فاسقان يعنى رضاى شما مستلزم رضاى الهى نشود و رضاى شما با وجود خشم خداى ايشان را سود ندارد مراد از آيه نهى مؤمنانست كه از ايشان راضى نشوند و بعذرهاى ايشان مغرور نگردند بعد از امر باعراض و عدم التفات بجانب ايشان مى‌فرمايد الْأَعْرابُ‌ عربان باديه نشين كه نشو و نماى ايشان در بيابانها باشد مراد بنو تميم و بنو اسد و عطفان و اعراب حوالى مدينه‌اند نه تمام اهل باديه بلكه اين جميع مخصوص است أشدّ كفرا و نفاقا سخت‌تراند از روى كفر و نفاق و كفر ايشان از اهل حضر بيشتر است بجهة آنكه متوحشند و سخت‌دل‌