يعنى البته آمده بمنافقان كه بلذت دنيا مغرورند و از تحصيل لذت باقيه مهجور نَبَأُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ‌ خبر عذاب و نكال آنان كه پيش از ايشان بودند قَوْمِ نُوحٍ‌ كه آنها گروه نوح بودند كه بطوفان غرق شدند وَ عادٍ و گروه عاد كه بباد صرصر هلاك گشتند وَ ثَمُودَ و قوم ثمود كه به رجفه و صيحه بمردند وَ قَوْمِ إِبْراهِيمَ‌ و گروه ابراهيم كه بانواع عذاب مبتلا شدند مانند نمرود و اتباع او كه به نيش پشه زهر هلاك چشيدند وَ أَصْحابِ مَدْيَنَ‌ و اهل مدين كه قوم شعيب بودند بآتش‌ يَوْمِ الظُّلَّةِ مستاصل شدند وَ الْمُؤْتَفِكاتِ‌ و اهل شهرهاى مؤتفكه كه قوم لوط بودند شهرهاى ايشان سرنگون شد و بر آن سنگ بباريد أَتَتْهُمْ‌ آمدند بهمه ايشان‌ رُسُلُهُمْ‌ فرستادگان ايشان‌ بِالْبَيِّناتِ‌ به حجت هاى روشن و نشانهاى درست‌ فَما كانَ اللَّهُ‌ پس نبوده است خداى يعنى از عادت او نيست‌ لِيَظْلِمَهُمْ‌ كه ستم كند بر ايشان يعنى بى‌جرم عذاب برايشان فرستد وَ لكِنْ كانُوا و ليكن بودند ايشان‌ أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ‌ كه بنفسهاى خود ستم كردند بكفر و تكذيب تا بجهت آن مستحق عقوبت گشتند پس تعذيب ايشان بر وجه عدل بوده باشد نه ظلم و چون ذكر منافقان كرد و سيرت ناپسنديده ايشان و حسن عاقبت ايشان حكمت او اقتضاى آن نمود كه در عقب ايشان بيان حال مؤمنان و طريقه پسنديده ايشان و وخامت عاقبت ايشان از قبيل اتصال نقيض بنقيض پس فرمود كه‌ وَ الْمُؤْمِنُونَ‌ و مردان مؤمن‌ وَ الْمُؤْمِناتُ‌ و زنان مؤمنه‌ بَعْضُهُمْ‌ برخى از ايشان‌ أَوْلِياءُ بَعْضٍ‌ دوستان و محبان برخى ديگرند در تعاون و تناصر يكديگر در طريق قديم و دين مستقيم و تعاون ايشان بر اين وجه است كه‌ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ‌ ميفرمايند بنيكويى كه ايمان و فرمانبرداريست در جميع اوامر وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ و بازميدارند از بدى و ناشايست كه كفر است و انواع ملاهى و مناهى‌ وَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ و بپا ميدارند نماز را با شرايط و اركان‌ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ و ميدهند زكاة را بآداب متعلقه بدان‌ وَ يُطِيعُونَ اللَّهَ‌ و فرمان ميبرند خدا را وَ رَسُولَهُ‌ و پيغمبر او را در همه امور أُولئِكَ‌ آن گروه پاكيزه سيرت‌ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ‌ زود باشد كه رحمت كند خدا بر ايشان يعنى لا محاله آنها را مستغرق رحمت خود گرداند در دنيا و آخرت چه سين مؤكد وقوعست‌ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ بدرستى كه خدا غالبست بر هر چه كند و هيچ‌