تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٤٣٨ - سوره هود(١١) آيات ٤٠ تا ٤٩
ارض است كه آب ببقاع زمين رسيد و يا مراد از آن اشتداد و نور آن غضب الهى است بر قوم نوح و به اسانيد صحيحه ما از ائمه عليه السلام مراد تنور خبازيست كه بر حقيقت خود موضوع است و بصحت پيوسته كه حقتعالى نوح را وحى كرده بود كه هر گاه آب از تنور برجوشد تو با قوم خود در كشتى نشين و چون آب از تنور بيرون آمد زن نوح آن را ديده وى را خبر كرد و با قوم در كشتى در آمد و سدى و شعبى گفتهاند كه نوح كشتى را در مسجد كوفه ساخت و تنورى كه از آن آب بيرون آمد از جانب راست در مسجد بود و خداى تعالى بيرون آمدن آب را از تنور علامت هلاك قوم او گردانيده بود و مفضل بن عمر از ابى عبد اللَّه عليه السّلام نقل كرده كه تنور در خانه عجوزه مؤمنه بود در جانب راست مسجد كوفه گفتم يا رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله مسجد كوفه در آن روز بود فرمود آرى آن مصلاى انبياء است و مرويست كه در شب معراج چون حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله آنجا رسيد جبرئيل گفت
يا محمد هذا مسجد ابيك آدم و مصلى الانبياء
پس حضرت صلّى اللَّه عليه و آله فرود آمد و در آنجا نماز بگذارد و بعد از آن جبرئيل او را بآسمان برد و ابو عبيده حذاء از ابى جعفر عليه السّلام روايت كرده كه مسجد كوفه
فانه روضة من رياض الجنة الصلاة فيه بسبعين صلاة صلى فيه الف و سبعون نبيا و فيه و فار التنور و نجرت السفينة هو مجمع الانبياء
يعنى مسجد كوفه روضهايست از روضهاى بهشت يك نماز در او برابر هفتاد نماز است در غير آن هزار و هفتاد پيغمبر در آن نماز گذاردهاند و در آن تنور نوح فوران كرد و در آن كشتى نوح تراشيده شده و آن مجمع پيغمبرانست القصه چون علامات عذاب طوفان نازل شد قُلْنَا احْمِلْ گفتيم نوح را كه بردار فِيها در آن كشتى مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ از هر نر و ماده كه منتفع بهما باشد اثْنَيْنِ دو تا چه غرض آنست كه تا نسل هر نوع حيوان بآن دو حاصل شود و منقطع نگردند حفص كل بتنوين خوانده يعنى از هر نوع از حيوانات منتفع بهما نر و ماده را كه دو تا باشند وَ أَهْلَكَ عطف است بر زوجين يا اثنين يعنى دراور كسان خود را نيز در كشتى و آنها زن و پسران او و زنان ايشان بودند إِلَّا مَنْ سَبَقَ مگر آن كسى را كه پيشى گرفته است عَلَيْهِ الْقَوْلُ بر او قول ما يعنى علم ازلى ما بهلاكت او تعلق گرفته و بجهت آن حكم ما بغرق شدن او صادر گشته مراد كنعانست و اعله كه پسر و زن نوح عليه السّلام بودند كه كافر بودند وَ مَنْ آمَنَ و بر دار در كشتى هر كس را كه ايمان آورده از غير اهل تو وَ ما آمَنَ و ايمان نياورده بودند و موافقت نكرده مَعَهُ با نوح إِلَّا قَلِيلٌ مگر اندكى از مردمان كه زوجه مسلمه او بود و سه پسر او حام