تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٣٢ - سوره التوبة(٩) آيات ١ تا ٩
الاول و ده روز از ربيع الآخر و بر هر تقدير چون اين ماهها منقضى گردند فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ پس بكشيد مشركان را كه عهد نكردهايد با ايشان يا آنكه عهد شما را شكستهاند حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ هر جا كه يابيد در حل و حرم و در اشهر حرم يا غير آن اين آيه ناسخ هر آيتى است كه در باب صلح واقع شده وَ خُذُوهُمْ و بگيريد ايشان را باسيرى وَ احْصُرُوهُمْ و باز داريد ايشان را از طواف مسجد الحرام يعنى از زمين حرم و منع ايشان كنيد از تصرف در بلاد اسلام و يا حبس ايشان كنيد نزد خود بقيد و اسر وَ اقْعُدُوا لَهُمْ و بنشينيد براى قتل و اسر ايشان كُلَّ مَرْصَدٍ بر هر ممرى يعنى راهها را بر ايشان بسته گردانيد تا در بلاد و قرى منتشر نشوند انتصاب كل بر مصدريه است فَإِنْ تابُوا پس اگر باز گردند از شرك بايمان وَ أَقامُوا الصَّلاةَ و بپاى دارند نماز را وَ آتَوُا الزَّكاةَ و بدهند زكاة اموال خود را و از اين هر دو عمل دليل تصديق ايشان روشن شود فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ پس خالى كنيد راه ايشان را يعنى دست بداريد از ايشان و راه دهيد تا هر جا كه خواهند روند إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ بدرستى كه خداى آمرزنده است مر گناهان گذشته ايشان را رَحِيمٌ مهربانست بدادن ثواب بىحسنات بديشان اين جمله مؤكده تعليل امر است بتخليه يعنى ايشان را بگذاريد بعد از ايمان آوردن زيرا كه خداى آمرزگار است گناهان گذشته ايشان را يعنى مغفور سازد و مهربانست كه به سبب توبه ثواب عظيم كه آن بهشت نعيم است بايشان كرامت فرمايد بدانكه بعضى استدلال كرده اند بر آنكه تارك الصلاة عمدا واجب القتل است زيرا كه حقتعالى واجب گردانيده است امتناع از قتل مشركان بشرط آنكه توبه كنند و نماز بپاى دارند پس چون اقامت صلاة نكردند واجب شد قتل ايشان و صحيح آنست كه ترك صلاة باستحلال موجب قتل است و قوله فَإِنْ تابُوا شاهد اينمعنى است پس حديث مشهور
من ترك الصلاة متعمدا فقد كفر
مخصوص است بقيد استحلال و تارك زكاة نيز مثل تارك صلاة است و همچنين است هر كه يكى از ضروريات دين را انكار كند حصين بن فضل گفته كه اين آيه ناسخ جميع آياتيست كه متضمن عفو و فديه و اعراض است از كافران و نزد ضحاك منسوخ است بآيه فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَ إِمَّا فِداءً و صحيح آنست كه هر دو آيه محكماند زيرا كه اتفاق است كه در اول اسلام تا حين وفات سيد كاينات (ص) هم قتل بود و هم عفو و هم فدا و مؤيد اينست كه از عطا مرويست كه مردى را اسير كردند و نزد رسول خدا (ص) آوردند نام او امامه و او سيد يمامه بود رسول خدا (ص) او را گفت كه يا اسلام