مكر باو بر سبيل مزاوجه باشد بدون حذف مضاف كه جزا است مانند جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها يا چون رد مكر بر ايشان بر صورت مكر بود كه عبارت است از خلفاى مكر بر ممكور از اين جهت آن را مكر خواند وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرِينَ‌ و خدا بهترين جزا دهندگانست ماكرانرا و يا بهترين رسانندگان عذاب و عقوبت بكافران بر وجه اخفا كه اثر آن ابلغ است بعد از آن از شدت عناد و انكار كفار اخبار ميفرمايد كه‌ وَ إِذا تُتْلى‌ عَلَيْهِمْ‌ و چون خوانده شود بر ايشان‌ آياتُنا آيتهاى كتاب ما را قالُوا گويند قَدْ سَمِعْنا بدرستى كه ما شنيده‌ايم اين كلام را يعنى مثل اين را از مردمان روزگار و اين بجهت آن گفته كه نضر بن حارث بتجارت ببلاد فارس آمده بود و قصه رستم و اسفنديار و غير آن از ملوك عجم بخريد و معرب ساخت و بمكه آورد و گفت افسانه شيرين آورده‌ام كه شيرين‌تر از افسانهائيست كه محمد (ص) بر ما ميخواند حق تعالى از عناد او و اتباع او خبر داد كه چون آيات قرآنى ميشنوند ميگويند كه مانند آن را شنيده‌ايم‌ لَوْ نَشاءُ اگر خواهيم‌ لَقُلْنا هر آينه گوئيم‌ مِثْلَ هذا مانند اين‌ إِنْ هذا نيست اين‌ إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ‌ مگر قصه‌ها و نوشتهاى پيشينيان و من نيز مثل اين قصه دارم اگر چه قايل اين قول نضر بود اما چون كه او رئيس قوم بود و همه تابع او بودند در اين امر از اين جهت إسناد آن به جميع ايشان كرد و اين غايت مكابره و فرط عناد ايشان بود زيرا كه اگر استطاعت ميداشتند بر اينكه مثل اين باقرين باين بياورند هر آينه بآن اتيان مينمودند و حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله كه مدت ده سال قرآن بر ايشان ميخواند و بآن تحدى مينمود و ايشان را ميگفت كه‌ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ‌ با او در مقام معارضه مى‌آمدند و مثل او را بر او مى‌خواندند و اگر عجز دامن‌گير ايشان نميشد با وجود انف موافقه و فرط استنكاف ايشان با معدودى چند كه نزد ايشان حقير مينمودند مسايفه و مقاتله نميكردند و تعب خروج از مكه و مشقت محاربه بر خود نمى‌نهادند و بمعارضه آن ننگ عار مشقت را از خود دفع ميكردند و مرويست كه چون عثمان بن مظعون اين سخن را از نضر شنيد وى را گفت اتق اللَّه از خدا بترس و اين نوع سخنان مگو كه محمد صلّى اللَّه عليه و آله بر حق است و آنچه ميگويد صدق است گفت من نيز حق ميگويم گفت محمد (ص) ميگويد كه لا اله الا اللَّه و ليكن جواب داد من نيز ميگويم لا اله الا اللَّه و ليكن بآن ضم ميكنم كه (هؤلاء بنات اللَّه) و چون پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله استماع اين قول كرد فرمود اى نضر واى بر تو اين كلام اله است منزل‌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ‌ نضر در مقابل سخن حضرت رسالت صلى اللَّه عليه و آله دعائى كرد مشحون بر آنكه بار خدايا اگر سخن محمد (ص) حق است سنگى بر سر من افكن و مرا هلاك كن كما قال اللَّه تعالى‌ وَ إِذْ قالُوا اللَّهُمَ‌ و ياد كن آن را كه گفت نضر و متابعان او كه با او متفق بودند