تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٩٩ - سوره الأنفال(٨) آيات ٤٠ تا ٤٩
و بعد از توعيد و تهديد مشركان پيغمبر خود را امر ميكند بدعوت كردن ايشان بتوبه و انابة و ايمان و ميفرمايد كه قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا بگو براى آنان را كه كافر شدند يعنى با ابو سفيان و ياران او بگو إِنْ يَنْتَهُوا اگر بازايستند از كفر و عداوت رسول خدا (ص) بوسيله دخول در اسلام يُغْفَرْ لَهُمْ آمرزيده شود براى ايشان ما قَدْ سَلَفَ آنچه گذشته يعنى صادر گشته از ايشان از گناهان وَ إِنْ يَعُودُوا و اگر باز گردند بمعادات و مقاتله با پيغمبر فَقَدْ مَضَتْ پس بدرستى كه گذشته است سُنَّةُ الْأَوَّلِينَ سنت الهى و عادت حضرت بارى در پيشينيان كه بر پيغمبر (ص) لشگركشى كردند و باخر مستاصل شدند مانند فرعونيان و امثال ايشان پس ايشان نيز بايد متوقع اين باشند و بهمين چشم دارند وَ قاتِلُوهُمْ و كار زار كنيد اى مؤمنان با اهل كفر حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ تا وقتى كه يافت نشود شرك و تسميه شرك بفتنه جهت آنست كه كافر غير معاهد عزيز است در ميان قوم خود و داعى مسلمانان است بكيش خود و آن موجب فتنه است مراد آنست كه مقاتله كنيد با كفار تا كه هيچ مشركى نماند از وثنى و اهل كتاب غير معاهد و جميع اديان باطله مغلوب و مضمحل شوند وَ يَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ و تا باشد همه دين خالص و خاص لِلَّهِ مر خداى را و بس يعنى دين او بر همه اديان غالب شود و در مجمع گفته كه مجتمع شوند اهل حق و اهل باطل بر دين حق پس باجتماع مردمان بر آن همه دين كه در عالم باشد مر خداى را باشد و شيطان را در آن دخلى نباشد و زراره و غيره از ابى عبد اللَّه صلوات اللَّه عليه روايت كردهاند كه آن حضرت فرموده كه
لم يجيء تاويل هذه الاية بل يكون فى زمان قد قام قائمنا فيه
يعنى تاويل اين آيه هنوز واقع نشده بلكه آن در زمانى باشد كه قايم ما بامر دين قيام نمايد وصيت دين محمدى را صلّى اللَّه عليه و آله و سلم بجميع اقطار و اكناف عالم رساند كه هيچ شرك در روى زمين نماند فَإِنِ انْتَهَوْا پس اگر كفار باز ايستند از كفر بايمان فَإِنَّ اللَّهَ پس بتحقيق كه خداى بِما يَعْمَلُونَ بآنچه ايشان ميكنند بَصِيرٌ بينا است و مناسب آن عمل پاداش خواهد داد يعنى بر انتهاى ايشان از كفر و بر اسلام آوردن مثوبة جزيل عطا خواهد فرمود
وَ إِنْ تَوَلَّوْا و اگر اعراض كنند از قبول حق و از حرب باز ايستند و قبول اسلام نكنند از آن باك مداريد فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ پس بدانيد كه خداى مَوْلاكُمْ ناصر و مددكار و حافظ شما است نِعْمَ الْمَوْلى نيكو حافظ و ياريست خدا كه دوستان خود را ضايع نگرداند