تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٢٤ - سوره الأنفال(٨) آيات ٧٠ تا ٧٥
دينارا از مال بحرين نزد پيغمبر آوردند آن حضرت وضوى نماز ظهر را گرفته بود و بنماز مشغول نشد تا تفريق آن كرد عباس را فرمود كه هر چه ميخواهى از اين قبض كن عباس آنچه قادر بود بر حمل آن برداشت و گفت (هذا خير مما اخذ منى و ارجوا المغفرة) پس در باب اسيران كه فديه از ايشان گرفته بودند فرمود وَ إِنْ يُرِيدُوا و اگر خواهند اين اسيران خِيانَتَكَ خيانت كردن با تو بنقض عهد و مظاهرت با دشمنان دين فَقَدْ خانُوا اللَّهَ پس بدرستى كه خيانت كردند با خداى مِنْ قَبْلُ پيش از اين بكفر و نقض عهد و ميثاق و كفر ماخوذ بعقل يا بيرون آمدن با كفار ببدر و كارزار كردن با شما فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ پس توانايى داد ترا بر ايشان تا در روز بدر بدست تو گرفتار شدند بعد از اين نيز ممكن است كه ترا متمكن گرداند وَ اللَّهُ عَلِيمٌ و خدا داناست بمال بندگان حَكِيمٌ حكم كننده يا عالم بر احوال ايشان بعد از آن ختم سوره ميفرمايد بايجاب موالات مؤمنان و قطع موالات كافران و مى فرمايد كه إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا بدرستى كه آنان كه ايمان آوردند وَ هاجَرُوا و هجرت كردند به دوستى خدا و رسول از وطنهاى خويش وَ جاهَدُوا و جهاد كردند بِأَمْوالِهِمْ بمالهاى خود كه در سلاح و نفقه محتاجان خود صرف نمودند وَ أَنْفُسِهِمْ و بنفسهاى خويش كه مباشر قتال شدند فِي سَبِيلِ اللَّهِ در راه خدا يعنى در طاعت او و در اعزاز دين و اعلاى كلمه او و اينان قوم مهاجرانند وَ الَّذِينَ آوَوْا و آنان كه جا دادند مهاجران را وَ نَصَرُوا و نصرت كردند حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله را مراد گروه انصارند أُولئِكَ بَعْضُهُمْ آن گروه بعضى از ايشان أَوْلِياءُ بَعْضٍ دوستان برخى ديگراند ابن عباس و حسن و قتاده و سدى و مجاهد گفتهاند كه مراد تولى است در ميراث چه در مبدأ كار چنان حكم بود كه مهاجر و انصار بسبب هجرت و نصرت از يكديگر ميراث ميگرفتند نه اقارب و بعد از آن منسوخ شد بآيه وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ و از باقر عليه السّلام مرويست كه ميان هر دو كس كه مواخات بودى ميراث از هم گرفتندى و يا مراد اولويت است بنصرت و مظاهرت وَ الَّذِينَ آمَنُوا و آنان كه ايمان آوردند وَ لَمْ يُهاجِرُوا و مهاجرت نكردند ما لَكُمْ نيست مر شما را مِنْ وَلايَتِهِمْ از تولى ايشان در ميراث مِنْ شَيْءٍ هيچ چيز حَتَّى يُهاجِرُوا تا وقتى كه هجرت كنند وَ إِنِ اسْتَنْصَرُوكُمْ و اگر مؤمنان غير مهاجر طلب نصرت كنند از شما فِي الدِّينِ در كار دين يعنى اگر ميان