مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ١٢٧ - جواب
و قدس، و ابى قبيس، و وقان، و رضوى، و احد [١].
و چون حضرت ابراهيم (عليه السلام) با معاونت حضرت اسماعيل (عليه السلام) از بناى كعبه فارغ شد خطاب الهى به او رسيد كه ندا كن جميع خلايق را به حج، عرض كرد:
«الهى! صداى من به كجا خواهد رسيد كه تمام خلق را اعلام نمايم»، خطاب رسيد كه: «از توست كه ندا كنى و از ماست كه صداى تو را به تمام خلايق برسانيم» پس آن حضرت بر سنگ مقام ايستاد- يا بر كوه شبير يا بر كوه ابو قبيس على اختلاف الاقوال- و به صداى بلند فرمود كه: «أيّها الناس هلمّ إلى الحج»، يعنى: بياييد و خانۀ خدا را حج كنيد، پس حق تعالى صداى او را رسانيد به همۀ خلق حتى كسانى كه در پشت مردان و رحمهاى زنان بودند؛ از كسانى كه در علم الهى گذشته بود كه حج خواهند كرد [٢]، پس هر كس كه يك مرتبه لبيك گفت؛ يك مرتبه حج خواهد كرد، و هر كس بيشتر گفت به عدد هر مرتبه يك حج خواهد كرد [٣].
پنجم و ششم؛ بناى عمالقه و جرهم است، ازرقى از حضرت امير (عليه السلام) روايت [٤] كرده كه: «بناى ابراهيم چون منهدم شد، جرهم آن را بنا كردند» [٥].
و فاكهى نيز از آن حضرت روايت كرده كه: «اوّلا كعبه را ابراهيم ساخت و چون منهدم شد، جرهم بنا كردند و چون باز خراب شد عمالقه بنا كردند» ٦.
و مسعودى در «مروج الذهب» گفت كه: آن كس كه از قبيلۀ جرهم خانه را بنا كرد، حارث بن مضاض بود ٧.
[١] ١ و ٦ در مظانّش نيافتيم.
[٢] ه: نمود.
[٣] اخبار مكّه: ١/ ٦٧ و ٦٨، علل الشرائع: ٢/ ٤١٩ حديث ١ و ٢، بحار الانوار: ١٢/ ١٠٥ و ١٠٦ حديث ١٧ و ١٨، تفسير فخر رازى: ٢٣/ ٢٨.
[٤] ج: نقل.
[٥] اخبار مكّه: ١/ ٨٦، لازم به يادآورى است كه: اين مطلب را از حضرت على (عليه السلام) نقل نكرده است.
[٦] ٧ مروج الذهب: ٢/ ٥٠.