مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٨٠ - جواب
و قطر زحل: چهارده هزار و چهارصد و سى و پنج فرسخ است، و جرم او صد و هشتاد و هشت برابر جرم زمين است.
و قطر مشترى: چهارده هزار و پانصد و نود و شش فرسخ است، و جرم او صد و هشتاد و هشت برابر زمين است.
و قطر مريخ: سه هزار و هفتصد و نود و پنج فرسخ است، و جرم او سه برابر زمين است.
و قطر زهره: نهصد و شصت و پنج فرسخ است، و جرم او مقدار ثلث تسع زمين است.
و قطر عطارد: صد و نه فرسخ است، و جرم او يك بخش از دوازده هزار و هفتصد و شصت و نه بخش جرم زمين است.
و قطر اعظم ثوابت مرصوده دويست و بيست و دو برابر قطر زمين است، و اصغر ثوابت مرصوده بيست و سه برابر جرم زمين است [١]، تمام شد كلام قوشجى.
و حركت هر يك از اين هشت فلك از مغرب است به مشرق [٢] و حركت فلك اعظم- كه آن را اطلس و فلك نهم گويند- از مشرق است به مغرب، و در شبانه روزى- كه بيست و چهار ساعت است- يك دوره طى مىكند [٣].
و گويند: حركت فلك اسرع است از هر چيزى، به حدّى كه در علم هيئت تصحيح نمودهاند كه چون اسب در نهايت تندى بدود از وقتى كه دست بردارد تا وقتى كه بر زمين گذارد فلك اعظم سه هزار فرسخ طى كند [٤].
[١] در مظانّش نيافتيم.
[٢] بحار الانوار: ٥٥/ ٧٥ و ٧٦.
[٣] بحار الانوار: ٥٥/ ١١١ و ١٢٠.
[٤] بحار الانوار: ٥٥/ ١٢٠.
لازم به يادآورى است كه: در بحار الانوار به جاى فرسخ «ميل» ذكر شده است.