مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٧٨ - جواب
سال [١]، و اللّه العالم.
و از بطلميوس حكيم نقل شده كه: فلك ثوابت يك دوره را تمام مىكند در مدّت سى و شش هزار سال [٢].
و محقق طوسى (رحمه اللّه) با آن علم گفته كه: در بيست و پنج هزار و دويست سال [٣].
و شيخ محيى الدين در «فتوحات» گفته كه: در بيست و سه هزار و يكصد و شصت و هفت سال [٤]، و اللّه العالم بحقيقة الحال.
و فاضل قوشجى در معرفت ابعاد و اجرام چنين گفته است كه: به رصد و حساب معلوم كردهاند كه دور زمين- يعنى محيطۀ عظيمه كه بر زمين فرض كنند- هشت هزار فرسخ است و هر فرسخى سه ميل و هر ميلى سه هزار گز و هر گزى سى و دو اصبع، و هر اصبعى مقدار عرض شش جوى معتدل، و عرض هر جوى مقدار شش تار موى يال اسب است.
و قطر زمين: دو هزار و چهار صد و چهل و پنج فرسخ است.
و مساحت تمام روى زمين: بيست هزار بار هزار و سيصد و شصت و سه هزار و ششصد و سى و شش فرسخ است.
و مساحت مقدار معموره از روى زمين: چهار هزار بار، هزار ششصد و هفتاد و شش هزار و هفتصد و چهل فرسخ است.
و بعد مقعّر فلك قمر از مركز عالم: چهل و يك هزار و نهصد و سى و شش فرسخ است.
[١] اين كتاب را نيافتيم.
[٢] شرح المقاصد: ٣/ ١٤٣.
[٣] شرح المقاصد: ٣/ ١٤٣.
[٤] در مظانّش نيافتيم.