روحان بارتكاب طاعات و كرامات از مباشرت مخالفات قشيرى فرموده كه خفاف آنان‌اند كه از بند ما سوى آزادند و ثقال آنها كه بقيد تعلقات مقيدند و در بحر الحقايق آورده كه خفاف مجذوبانند كه از كشش عنايت براه سلوك درآمده و ثقال سالكانند كه از پرورش هدايت متوجه جذبه حقانى شده هر دو طايفه در راه‌اند اما آنكه ببال كشش ميپرد بدمى بساط مشاهده ماسوى را طى ميكند سدى فرمود كه چون آيه نازل شد كار بر مردمان دشوار شد پس حقتعالى آن را بآيه‌ لَيْسَ عَلَى الضُّعَفاءِ وَ لا عَلَى الْمَرْضى‌ نسخ فرمود و در اسباب نزول آورده كه جمعى ببهانه ضايع شدن ضياغ و پريشانى كارهاى اين جهانى داعيه تخلف غزوه تبوك داشتند و حقتعالى عذر ايشان را قبول نفرمود و امر كرده كه همه بيرون رويد خواه آنانى كه سبكانيد از بار مال و منال و خواه آنها كه گرايند باحمال و اثقال‌ وَ جاهِدُوا و جهاد كنيد بِأَمْوالِكُمْ‌ با مالهاى خود كه بان تهيه اسباب زاد و سلاح كنيد وَ أَنْفُسِكُمْ‌ و بنفس هاى خود كه مباشر كارزار گرديد فِي سَبِيلِ اللَّهِ‌ در راه خدا ذلِكُمْ‌ اين بيرون رفتن و حرب كردن بنفس و مال‌ خَيْرٌ لَكُمْ‌ بهتر است مر شما را از تخلف و ترك جهاد إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ‌ اگر هستيد كه ميدانيد فعل خير را يا عارفيد بثواب جهاد و عقاب تخلف و يا عالميد بآنكه حقتعالى صادق است در وعد و وعيد خود آيه دليل است بر آنكه جهاد بنفس و مال واجب است بر كسى كه مستطيع باشد باين هر دو و هر كه باحدهما مستطيع نباشد بر او واجب است كه جهاد كند بر قدر استطاعت آورده اند كه چون حضرت رسالت پناه مردمان را بغزوه تبوك امر فرمود ايشان سه فرقه شدند جمعى مسارعت كردند و فرمانرا بسمع اطاعت شنودند آنها اكابر مهاجر و انصار بودند و بعضى ايشان را گران آمد اما فرمان خدا و حكم رسول صلّى اللَّه عليه و آله را بر هواى نفس اختيار كردند و برخى دستورى اقامت و تخلف طلبيدند و آنها منافقان بودند و در شأن ايشان نازل شد لَوْ كانَ‌ اگر بودى آنچه تو ايشان را دعوت ميكنى‌ عَرَضاً خواسته دنياوى‌ قَرِيباً نزديك بفرا گرفتن و سهل الاخذ وَ سَفَراً قاصِداً و سفرى ميانه يعنى آسان و نزديك نه دور و با مشقت‌ لَاتَّبَعُوكَ‌ هر آينه پيروى تو ميكردند بطمع مال‌ وَ لكِنْ بَعُدَتْ‌ و ليكن دور شد عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ بر ايشان مسافتى كه بمشقت عظيم قطع آن بايد كرد وَ سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ‌ و زود باشد كه سوگند خورند بخدا اينخبر نيز از معجزات قرآن است كه قبل از وقوع بيان ميكند كه چون از تبوك بازآيى متخلفان بطريق اعتذار نزد تو قسم ياد كنند كه‌ لَوِ اسْتَطَعْنا اگر ميتوانستيم‌