مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٢٨٠ - جواب
بگذرد، و سايۀ زايد بعد از كمى و موجود بعد از عدم را فىء مىگويند [١].
و اعتبار اقدام را به اين سايه مىكنند، نه به سايهاى كه در حين زوال مىباشد، و به حسب اختلاف فصول و عروض بلاد؛ مختلف مىگردد [٢]، و ما آن را به عرض اصفهان كه سواد اعظم ايران است بيان مىنمائيم- تقريبا- به نحوى كه بعضى از محققين فرمودهاند: در اوّل سرطان در وقت زوال سايه به مقدار يك قدم و عشر قدم- تقريبا- مىماند، و در وسط سرطان يك قدم و خمس قدم، و در اوّل أسد يك قدم و نيم و در وسطش دو قدم، و در اوّل سنبله سه قدم و در وسطش سه قدم و نيم، و در اوّل ميزان چهار قدم و نيم و در وسطش پنج و نيم [قدم]، و در اوّل عقرب شش قدم و سه ربع و در وسطش هشت [قدم]، و در اوّل قوس نه قدم و سدس و در وسطش ده، و در اوّل جدى ده و ثلث و در وسطش ده، و در اوّل دلو نه و در وسطش هشت، و در اوّل حوت شش و دو ثلث و در وسطش پنج و نيم، و در اوّل حمل چهار و نيم و در وسطش سه و نيم و در اوّل ثور دو و دو ثلث و در وسطش دو [قدم]، و در اوّل جوزا يك قدم و نيم و در وسطش يك قدم و خمس قدم مىماند [٣]، تخمينا.
امّا ساعات أقدام به عرض اصفهان و آنچه قريب است به آن در عرض، پس در اوّل حمل دو قدم مىرود در دو ساعت إلّا سه دقيقه، و چهار قدم در دو ساعت و چهل و سه دقيقه، و در وسط حمل دو قدم نيز دو ساعت إلّا سه دقيقه، و چهار قدم در دو [ساعت] و چهل و هفت دقيقه.
و در اوّل ثور دو قدم در يك [ساعت] و پنجاه و سه دقيقه و چهار قدم در دو [ساعت] و بيست و سه دقيقه، و در وسطش دو [قدم] در يك ساعت و پنجاه
[١] حبل المتين: ١٣٩.
[٢] ب: مىشود.
[٣] در مظانّش نيافتيم.