مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٣٣٢ - جواب
نفساء باشد بعد از پاك شدن قضا واجب مىشود [١]؟
جواب:
نه، لكن نماز زلزله را بكند و ترك نكند.
سؤال ظعه [٩٧٥]:
كيفيّت استعلام ساعات شب را به طلوع و غروب ماه بيان نمايند؟
جواب:
طريقهاش آن است كه: از اول ماه تا چهاردهم بشمارند كه چند روز گذشته است و اگر بعد از چهارده باشد از پانزدهم تا بيست و هشتم، در هر دو صورت آنچه گذشته است در شش ضرب كنند و حاصل ضرب را بر هفت قسمت نمايند، پس در اوّل [٢] خارج قسمت قدر ساعات گذشته از شب باشد تا غروب ماه، و در دويم [٣] قدر ساعات گذشته از شب باشد تا طلوع ماه.
مثلا: در شب سيّم ماه سه را در شش ضرب كرديم هيجده شد و آن را بر هفت قسمت نموديم [٤] خارج قسمت دو و چهار سبع شد و از اين معلوم مىشود كه: غروب ماه در شب سوّم دو ساعت و چهار سبع مىباشد. و مراد از ساعات مذكوره در اينجا و در ساعات اقدام ساعات معوّجه است كه هر يك از شب و روز را به دوازده قسمت متساوى كنند، خواه متساوى باشند و خواه دراز و خواه كوتاه [٥].
و مراد از شب وقت غروب آفتاب است تا طلوع آفتاب و از روز وقت طلوع آفتاب است تا غروب، پس مراد از شش ساعت نصف شب است، و از چهار ساعت [دو] ثلث آن و چون شب- مثلا- در كوتاهى به ده ساعت رسد هر ساعتى از آن مقابل پنجاه دقيقه مىباشد، و چون در درازى به چهارده ساعت
[١] الف: دارد يا نه.
[٢] يعنى: در صورت اول كه: از اول ماه تا چهاردهم ماه باشد.
[٣] يعنى: در صورت دوم كه: از پانزدهم ماه تا بيست و هشتم ماه باشد.
[٤] ب: كرديم.
[٥] براى توضيح بيشتر مراجعه شود به لغتنامه دهخدا: ٢٨/ ١٣٦ و ١٣٧.