مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٣١٥ - سؤال ظم ٩٤٠
و استطاعت [١]. و در اين فرقى نيست ميان اهل مكّه و غير آن، و شيخ صدوق (رحمه اللّه) در كتاب «مقنع»- به حسب ظاهر- به ظاهر اين اخبار قائل شده و حج را بر مستطيع در هر سال واجب دانسته [٢] و علماء آن را حمل نمودهاند بر تأكّد استحباب [٣]، يا بر وجوب كفائى در هر سال بر كسانى كه حجّ كرده باشند [٤]، يا بر اينكه هرگاه از سال استطاعت به تأخير افتد مانند ساير واجبات موقّته قضاء نمىشود و هميشه اداء است تا به عمل آيد [٥] هر چند كه به تأخير؛ حرام به عمل مىآيد و از براى هر سالى يك گناه كبيره در نامۀ اعمال او نوشته مىشود و محو نمىگردد مگر به توبه يا تفضّل جناب اقدس الهى، هر چند كه بالأخره حج به عمل آيد.
سؤال ظلط [٩٣٩]:
در وضوء و غسل چقدر دست بايد ماليد؟
جواب:
به قدرى كه ظنّ غالب به هم رسد كه آب بر جميع مواضع مغسوله جارى گشته، و مبالغه در دست ماليدن سنّت است و واجب همين جريان آب است بر مواضع مغسوله هر چند به فرو بردن عضو باشد در آب، و دست ماليدن مطلقا واجب نيست مگر در مسح سر و پا، به اجماع كلّ علماء.
سؤال ظم [٩٤٠]:
هرگاه چيزى به ولوغ سگ نجس شود، مانند آفتابه و قهوه جوش، هرگاه سگ آب از آنها خورد و خاك به آنها نتوان ماليد چگونه
[١] نهايه ابن اثير: ٥/ ١٥٥، لسان العرب: ٣/ ٤٤٥ و ٤٤٦، تاج العروس: ٩/ ٢٦٠، مجمع البحرين:
٣/ ١٥٥.
[٢] علل الشرايع: ٢/ ٤٠٥ ذيل حديث ٥، لازم به يادآورى است كه: اين مطلب را مرحوم صدوق (رحمه اللّه) در «المقنع» بيان نكرده است. و چون مرحوم مؤلف (رحمه اللّه) مردد بوده و كتاب در دسترس نداشته است؛ با جملۀ «به حسب ظاهر» اشاره نموده است كه احتمالا در كتاب «المقنع» بيان كرده باشد.
[٣] المعتبر: ٢/ ٧٤٧.
[٤] وسائل الشيعة: ١١/ ١٨ ذيل حديث ١٤١٣٤.
[٥] تهذيب الأحكام: ٥/ ١٦ و ١٧ ذيل حديث ٤٨.