مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ١٩٥ - جواب
سؤال خفح [٦٨٨]:
و ما اسم مفرد في حكم جمع * * * و ما هو باسم جمع، و اسم جنس
و مجموع أتى صفة لفرد * * * فبيّنه لنا من غير لبس [١]
جواب:
هما لفظ «سراويل» و «ثوب أخلاق» و نحو ذلك.
سؤال خفط [٦٨٩]:
معنى عدالت كه در شاهد و پيشنماز شرط است بيان نمايند؟
جواب:
آن است كه: امامى مذهب، حسن الظاهر باشد، و احوط آن است كه: بعد از قدرى از معاشرت اطمينان به تديّن و صلاح او به هم رساند، به آنكه:
بدى از او ظاهر نشود و ساتر جميع عيوب خود باشد، و ملازمت جماعت نمايد و بدون عذر ترك ننمايد، و عمده اين است كه اصول خمسۀ دين را به دليل تحصيل نموده باشد و به محض تقليد نباشد، و در مسائل ضروريّۀ خود در طهارت و نماز و روزه به اجتهاد از ادلّۀ شرعيّه استنباط كرده باشد با قدرت، يا به تقليد مجتهد زنده بدون واسطه، يا به واسطۀ عادله عمل كرده باشد، و با عدم امكان اجتهاد و تقليد حىّ، عمل به احتياط نموده باشد، و هرگاه مال زكوى داشته، يا استطاعت به هم رسانيده، يا مشغول تجارت و خريدوفروش گرديده؛ مسائل زكات و خمس و حجّ و تجارت را نيز مانند مسائل نماز تحصيل كرده باشد، و از محرّمات اجتناب كند خصوصا از غيبت و فحش و نظر به نامحرم، و از حكم كردن و فتوا دادن با عدم رتبه اجتهاد به اجماع كل علماء، و چنانكه عدالت به معاشرت ثابت مىشود همچنين به شهادت دو عادل و به شياع مفيد علم يا
- «س»، «ل»، «س»، «ى» و «ل» باشد- از حروف زوايد مىباشند. و چهار حرف (س، ل، س، ل) به عنوان حروف اصلى آمده است زيرا كه «سلسبيل» بر وزن «فعلليل» است كه حروف «س، ل، س، ل» به عنوان فاء الفعل و عين الفعل و لام الفعل اول و لام الفعل سوم آمده است.
[١] لاحظ! الأشباه و النظائر: ٤/ ٢٣٤.