مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٩٠ - شانزدهم اعلان اذان در مواقیت پنجگان١٧٢٨ نماز و حکم به دخول شهور قمریّه طبق رؤیت هلال
وقت عصر و وقت عشاء، اذان علیحده گفته شود. گرچه در مذهب شیعه جمع بین الصّلاتین جایز است و این عمل از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم به ثبوت رسیده است که حتّی در مواقع غیر ضروری میان صلاة ظهر و عصر و میان صلاة مغرب و عشاء را جمع میکردهاند ولی این عمل مداوم و مستمر نبوده است، و فقط دلالت بر ترخیص دارد، نه بر استحباب و یا بر لزوم.
در میان شیعه و فقهای أعلام آن، مسئله اجماعی است که: «افضل، بجا آوردن نماز عصر در موقع عصر و نماز عشاء در وقت عشاء است.» و با وجود این، دست از سنّت برداشتن و ترک اذان در موقع خود در مأذنهها نمودن و محروم ساختن خود و مسلمین را از سنّت حتمیّه و فضیلت قطعیّه، و اکتفا کردن به یک وقت به طور مستمرّ و مداوم، جز عمل خلاف چیزی دیگر میتوان به حساب آورد؟!
این است که به واسطۀ این أعمال استثنائی و غیر قابل توجیه، شیعه را مورد طعن و دقّ قرار میدهند که: آنها استخفاف به نماز میکنند! و جلوتر هم میروند و با تهمت، ایشان را تارک صلاة میشمرند! و عملاً هم شیعه نماز را از مواقع اوّلیّۀ خود تغییر داده و بر خلاف سنّت ائمّۀ طاهرین علیهمالسّلام رفتار کرده است.
ما مانند سنّیها حکم به عدم جواز جمع بین الصّلاتین نمیکنیم، و اگر احیاناً با هم بجای آوریم گرچه در موقع غیر ضروری باشد حکم به صحّت مینماییم؛ ولی سخن ما این است که: با وجود افضلیّت اتیان صلاة در موقع خاص و وقت مقرّر خود، و با وجود روایات متضافره و سنّت قطعیّه و اجماع و اتّفاق علمای اعلام بر افضلیّت تفریق بین الصّلاتین و بجا آوردن نمازها را در مواقع خمسۀ مقرّره، دست از این اصل اوّلی برداشتن و پیوسته و مدام نماز ظهر را با عصر، و مغرب را با عشاء بجا آوردن، خلاف سنّت و فضیلت و ترک افضل به طور حتم و مسلّم است.
معالأسف شیعه در این امر بهقدری تساهل نموده است که اگر احیاناً کسی در صلوات خود تفریق کند و یا در اوّل عصر و اوّل عشاء اذان بگوید، بالأخص در مأذنه و اجتماع عمومی، وی را سنّی مذهب میپندارند و رمْی به انحراف مینمایند؛