مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٥٠١ - بیستم تطبیق دادن امور اداری با امور شرعی، و ایجاد رسالههای عملیّهای با قاطعیّت و شمولیّت در احکام

در زمان طاغوت درست تنظیم امور اداری در جمیع جوانب در یک‌طرف بود و ترتیب امور شرعی مردم در طرف دیگر، خواه در بعضی از اوقات توافق حاصل بکند یا نکند؛ سالگردها و جشن‌ها طبق تقاویم شمسی مجوسی و برج‌های بهمن و اسفند بود، خواه با ایّام عاشورا و وفیات سروران دین مصادف باشد یا نباشد. به تقاویم هجری قمری اعتنا نبود، و مسیر حرکت تقویم در جهت نظریۀ استعمار کافر سیر می‌کرد. در ادارات و ساختمان‌ها و کاخ‌های دولتی مهندسین طبق نقشۀ خود مستراح را در محلّ خود می‌ساختند، خواه رو به قبله باشد یا نباشد. به طور تمام و کمال مسیر حرکت دولت با مسیر حرکت ملّت مسلمان به سوی دو هدف متعاکس بود؛ و این از هر جهت مرارت‌ها و اشکالاتی را با خود همراه داشت. وظیفۀ حاکم اسلام آن است که مسیر دولت و ملّت را در یک ممشا و مجرا قرار دهد؛ و افراد ملّت را با دولت همچون شیر و شکر درهم بیامیزد، و گرنه باز همان آش و همان کاسه بوده و نتیجۀ مطلوب از قیام و اقدام ملّت مسلمان کما هو حقّه حاصل نخواهد شد.

رساله‌های عملیّه تا به حال برای مردم مسلمانی که دور از دولت و اجتماع و متن زندگی بوده‌اند نوشته می‌شده است، و فقط به گوشه‌ای از فقه سیّال و بی‌کران شیعه می‌پرداخته است؛ از این به بعد رساله‌ها متکفّل اداره و تنظیم قانون جمیع افراد مسلمان است، باید همۀ زوایای فقه بررسی شود. از احتیاط‌کاری‌ها به نحو أشد جلوگیری به عمل آید، و دین سَمحه و آیین سهلۀ محمّدی به بشر ارائه شود. عبادات و حج و صیام و سایر امور مردم باید با قاطعیّت در نیّت، و عدم تکرار انجام گیرد. و برای این منظور باید فقیه اسلام زمان بیشتری در فقه کار کند تا تضلّعش افزون گردد، و بتواند با ملاحظۀ‌ محیط وسیع و نیازمندی‌های گوناگون روزمرّۀ مردم پاسخ‌گوی همه مشکلاتشان باشد، و بار ولایتشان را بر دوش کشد؛ و این فقط در صورتی میسور است که در فتاوا متضلّع و استاد شود و با قاطعیّت فتوا دهد و از احتیاط بالمرّه دست بشوید.

و الحمدُ لِلّه وَحدَه.