مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٧٧ - پیشنهاد نُهُم تصحیح طریق&#١٧٢٨ شهریّ&#١٧٢٨ طلاّب

دوازده مورد دیگر را که متمّم عشرین است جویا شده‌اند، لهذا حقیر آنها را در اینجا ثبت می‌نمایم تا از تلف، محفوظ و در صورت نیاز در تعلیقۀ طبع دوّم از آن کتاب درج گردد.

پیشنهاد نُهُم: تصحیح طریقۀ شهریّۀ طلاّب

[نهم]: توضیح آنکه: شهریّۀ طلاّب شیعه در حوزه‌ها از خود مردم و از وجوه خمس و سهم امام داده می‌شود؛ و این دارای محاسنی و معایبی است. امّا محاسنش آن است که به دستگاه حکومتی مربوط نیست و طلبه‌ها و فضلا و علما را مطیع و جیرهخوار حکومت نمی‌گرداند بلکه ایشان را آزاد و مستقل بار می‌آورد؛ به خلاف شهریّۀ طلاّب اهل تسنّن که از ادارۀ حکومتی دادهمی‌شود فلهذا آنان را مطیع و غیرمستقل تربیت می‌کند. و این، روی زمینۀ فقه شیعه و فقه عامّه است؛ چراکه فقه شیعه برای حاکمان جور ارزشی قائل نیست امّا فقه عامّه هر شخص امیر و حاکم را واجبالإطاعة و اُولواالأمر می‌داند، شهریّۀ او را حلال، و پیروی از او را واجب و لازم به شمار می‌آورد. در اطاق و منزل شخصی شیخ محمود شلتوت حتماً باید عکس جمال عبدالناصر آویخته باشد، امّا در اطاق پست‌ترین و پایین‌ترین طلبۀ ما اگر عکس شاه را ببینند آن طلبه از درجۀ اعتبار و حیثیّت ساقط می‌شود.

در زمانی که ما در نجف اشرف تحصیل می‌کردیم و قیمت دینار گران شد و طلاّب در مضیقه افتادند، از طرف دکتر محمّد مصدّق به محضر حضرت آیةالله العظمی حاج آقا حسین بروجردی ـرضوان الله علیهـ پیشنهاد شد که دولت ایران تقبّل می‌کند شهریّۀ طلاّب نجف را با ارز دولتی که قریب ٩ تومان بود بفرستد. حضرت آیةالله قبول نکردند در‌حالی‌که در نجف دینار عراقی قریب ٤٠ تومان شده بود. و معلوم است از چه نفع سرشاری؛ آیةالله صرف نظر کردند برای اینکه حوزه و شیعه استقلال خود را حفظ کند و زیر بار منّت حکومت، که تحقیقاً مستلزم پی‌درآمدها و عواقب نامعلومی است، نرود.

یک روز ما که به بغداد رفته بودیم، به دیدن یکی از مدارس اهل تسنّن رفتیم