مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٩٧ - کشتار شیع&#١٧٢٨ کرخ بغداد و آتش زدن قبور ائمّ&#١٧٢٨ کاظمین توسّط حنابله

حوادثَ وقعَت فی بغداد، و منَع المعتصمُ علی ضعف سُلطانه شیعةَ أهل البیت مِن قراءة مقتل الحسین علیهالسّلام فی محلّة الکرخ و المختارة و سائرِ المحلّات الشّیعیّة من جانبی بغداد؛ انظُرْ حوادثَ عام ٦٤١ و ٦٤٨ و ٦٥٣ إلی غیرها ممّا سبق و لحق.

و لا تسألْ عمّا صنعه العثمانیّون بالشّیعة یومَ اغتصبوا العراقَ من الصَّفویّة فی المرّة الثّانیة عام ١٠٤٧، مِن قتلٍ و نَهبٍ و اعتداءٍ علی الأبریاء و تعذیبٍ لهم و إحراقِ الکتب. و لو سألتَ التّاریخَ عمّا شاهده الشّیعةُ فی العراق من رجال السُّلُطات فی عهود الظّلمة و الظّلم لأجابک و هو یَشرَق بالرِّیق[١] مِن الألَم و یُسجِّل لک الحالَ بمداد الدّم، و ما ذلک العهد ببعیدٍ، و قد أدرکنا بعضَ أیّامه، و جَری بعضُ مَن ترکوه مِن حُثالَتِهم عالةً علی العِراق علی تلک السّیرة.»[٢]

کشتار شیعۀ کرخ بغداد و آتش زدن قبور ائمّۀ کاظمین توسّط حنابله

در الکامل فی التاریخ ابن‌اثیر، جلد ٩، صفحه ٥٦١، از طبع دار صادر دار بیروت ١٣٨٦ هجریّه، در ذکر حوادث واقعه در سنۀ ٤٤١ آورده است که:

«در این سال اهل کرخ بغداد را (که همگی شیعه بودند) از اقامۀ عزاداری و ماتم در روز عاشورا ـهم‌چنان‌که عادتشان بودـ منع کردند؛ اهل کرخ قبول نکردند و در روز عاشورا به مراسم عزاداری پرداختند. برای اهل سنّت این معنی گران آمد، و بین اهالی کرخ و بین سنّی‌ها فتنۀ عظیمی برپا شد که موجب کشتار و مجروح شدن جماعت بسیاری از مردم شد؛ و این فتنه به پایان نرسید تا زمانی که اتراک، عبور کرده و خیام خود را بین اهل کرخ و بین سنّی‌ها زدند، در این حال دست از جدال و نزاع برداشتند.

از این پس، اهل کرخ شروع کردند که دیواری بر دور کرخ بسازند؛ و اهلسنّت ـچه از قَلاّئین (ماهی و گوشت سرخ‌کنندگان و تاوْدهندگان) و چه از غیر آنها از

[١]. شرَق یشرَق بریقه: آب دهان در گلویش شکست و گیر کرد. (محقّق)

[٢]. جنگ ٢٠، ص ٣١٨ ـ ٣٢٣.