مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣٢٣ - در ایّام اخشیدیّین و کافور، در روز عاشورا خلیفه هم&#١٧٢٨ مردم را اطعام میکرد با طعام اهل حُزن

مصر به مصداق: «النّاس علی دین ملوکهم» هر زمان، تابع مذهب حاکم آنجا بوده است

[تاریخ الشیعة] صفحة ١٨٨:

«و إنّ أظهَرَ مصداق لهذه الکلمة الدّارجة: ”النّاسُ علی دین ملوکهم“ هی مصرُ؛ فإنّها فی المذهب و الرّأی تقلّبت مع أرباب الدّولة و رجالِ السُّلطة، فقد وافقَت الأُمویّین، و جارَت العبّاسیّین، و تظاهرَت مع الفاطمیّین، و اتّفقت مع الأیّوبیّین، و هکذا تُجارِی الملوکَ و تُسایر الأُمراءَ فی کلِّ آنٍ و زمانٍ إلی الوقت الحاضر.

در ایّام اخشیدیّین و کافور، در روز عاشورا خلیفه همۀ مردم را اطعام می‌کرد با طعام اهل حُزن

و إنّ للفاطمیّین مظاهرَ فی التشیّع کانت مِن أقوَی الأسباب لنشره فی مصرَ. منها: یومُ عاشوراء. و إنَّ إظهار شعائر الحزن یوم العاشر من المحرّم لم یکن أوّلَ مَن أمَر به الفاطمیّون فی مصرَ، بل إنّ الشّیعة کانت علیه أیّامَ الأخْشیدیّین و کافور؛[١] و إنّما اتّسع نِطاقُه فی أیّامهم، فکانت مصرُ فی دولتهم فی الیوم العاشر من المحرّم تُبطِل البَیعَ و الشّراء و تُعطِّل الأسواقَ، و یجتمع أهل النَّوح و النّشید و یطوفون بالأزقّة و الأسواق، و یأتون إلی مشهد کُلْثوم و نفیسه[٢] و غیرِهما و هم نائحون باکون، و یمضون إلی الجامع الأزهر أو إلی دار الخلیفة، و لربما حضر الخلیفةُ و هو حافٍ و علیه شِعار الحُزن، فیُقرَأ مقتلُ الحسین علیهالسّلام، ثمّ یُنشِد الشعراءُ ما قالوه فی الحسین و

[١]. انظر الخطط، ج ٢، ص ٢٩٠. (تاریخ الشیعة)

[٢]. قال ابن‌خلّکان: «هی ابنةُ الحسن بن زید بن الحسن بن علیّ علیهماالسّلام، زوجةُ إسحاق بن جعفر الصادق علیهالسّلام، دخلتْ مع زوجها إلی مصر، و قیل مع أبیها، و کانت من النّساء الصالحات التّقیات؛ و یُروی أنّ الشافعیّ لمّا دخل مصرَ حضر إلیها و سمع منها الحدیثَ. و کان للمصریّین فیها اعتقاد عظیم، و هو إلی الآن باقٍ کما کان. و کانت وفاتُها فی شهر رمضان، عام٢٠٨. و قبرُها معروف بإجابة الدعاء عنده و هو مجرّب، رضی الله عنها.» (تاریخ الشیعة)