مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤١٠ - رسال&#١٧٢٨ دولت اسلام

گردد، اطاعت از آن واجب؛ و اگر اساس آنها قوانین مجعوله و ساختۀ بشر بوده و به‌هیچ‌وجه به مورد امضای شرع نرسیده باشد، اطاعت از آنها نزد پروردگار جریمه و گناه است.

به‌طور کلّی انسان برای اخلاص دین خود که در این آیات تأکید شده است، باید از کسانی اطاعت کند که بتوان اطاعت از آنان را به حساب اطاعت خدا درآورد، و به هر مقدار که از این میزان کلّی منحرف شود به همان مقدار در مرحلۀ شرک و هوای نفس و تبعیّت از طاغوت قدم گذارده است.

استعمال دین در قرآن به معنای قانون و حکم

دین در قرآن مجید به معنای دستور‌العمل و قانون آمدهاست:

١. (إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ).[١]

«هیچ‌یک از مراتب حکم‌فرمایی برای احدی نیست مگر برای ذات مقدّس خدا، امر فرموده است که جز آن ذات پاک را نپرستید، این است آیین و حکم استوار.»

٢. (قَالُوا فَمَا جَزَاؤُهُ إِنْ كُنْتُمْ كَاذِبِينَ * قَالُوا جَزَاؤُهُ مَنْ وُجِدَ فِي رَحْلِهِ فَهُوَ جَزَاؤُهُ كَذَلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ * ... كَذَلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ الْمَلِكِ).[٢]

هنگامی که حضرت یوسف جام زرّین را در بار برادرش بنیامین پنهان کرد و بدین وسیله می‌خواست برادر خود را مأخوذ دارد و نزد خود نگاه دارد، از برادران خود پرسید:

[١]. سوره یوسف (١٢) آیه ٤٠.

[٢]. سوره یوسف (١٢) آیات ٧٤ ـ ٧٦.