مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٢١ - کلام ابنخلدون در علّت تفوّق بنیامیّة در حکومت و تغلّب بر مردم

عبدالله عنان محامی در تاریخ الجمعیات السریة و الحرکات الهدامة،صفحه٢٦ گوید:

”و کان لِعَلیٍّ حزبٌ یُنادِی بخلافته عَقِبَ النّبیّ مباشرة و یَریٰ أنّه هو و بَنُوه أحقُّ النّاس بها. (تا آنکه گوید:) و من الخطأ أن یُقال: أنّ الشّیعة أنّما ظهروا لأوّل مرّة عند انشقاق الخوارج، و أنّهم سُمُّوا کذلک لبقائهم إلی جانب علیٍّ شیعةً و ظهروا منذُ وفاة النّبیّ کما قدّمنا!“

ابن‌خلدون در تاریخ، جلد ٢، صفحه ١٧١ می‌گوید: ”و فی قصّة الشوری، إنّ جماعةً من الصحابة کانوا یتشیَّعون لعلیّ و یرَون استحقاقَه علی غیره. و لمّا عُدِل به إلی سواه تأفّفوا من ذلک و أسِفوا له؛ مثل الزّبیر و معه عمّار بن یاسر و المقداد بن الأسود و غیرهم! إلّا أنّ القوم لَرَسوخٌ قَدَمُهم فی الدّین و حِرصُهم علی الأُلفة، لم یزیدوا فی ذلک علی النّجویٰ بالتأفّف و الأسف.“[١]»[٢]

در شرح نهج البلاغه، ابن‌أبی‌الحدید، جلد ٩ (بیست جلدی) از صفحه ١ إلی صفحه ٣٠ راجع به مخالفت‌های امیرالمؤمنین با عثمان مطالبی آورده است.[٣]و[٤]

کلام ابن‌خلدون در علّت تفوّق بنی‌امیّة در حکومت و تغلّب بر مردم

[یوم الإسلام] صفحة ٩٠:

«و قال [صلّی الله علیه و آله و سلّم]: ”لیس منّا مَن دعا إلی عصبیّةٍ أو قاتَلَ لعصبیّةٍ.“[٥]

[١]. ابن‌خلدون, ج ٣, ص ٢١٥.

[٢]. شیعه در اسلام، سبط‌الشیخ، ص ١٠٣.

[٣]. شرح نهج البلاغة، ابن أبی‌الحدید, ج ٩, ص ٢٦١.

[٤]. جنگ ٩، ص ١٨.

[٥]. مرآة العقول، ج ١٠، ص ١٧٣.