تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٥
خطا باشد، گناه تو به گردن ما» «١» پاسخ مىفرمايد كه:
«هيچ كسى جز براى خود عملى انجام نمىدهد و هيچ گنهكارى بار گناه ديگرى را به دوش نمىكشد» «وَ لاتَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَيْها وَ لاتَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى».
و «سرانجام، همه شما به سوى خدا باز مىگرديد، و شما را به آنچه در آن اختلاف داشتيد، آگاه مىسازد» «ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ فيهِ تَخْتَلِفُونَ».
***
نكتهها:
١- آيا كسى بار گناه ديگرى را بر دوش نمىكشد؟
گاهى ممكن است توهم شود آيه فوق- كه دو اصل مسلّم منطقى را كه در تمام اديان وجود داشته است بيان مىكند (يعنى هيچ كس جز براى خود عملى انجام نمىدهد و هيچ گنهكارى بار گناه ديگرى را به دوش نمىكشد)- با پارهاى از آيات ديگر قرآن و بعضى از روايات تطبيق نمىكند؛ زيرا مثلًا در سوره «نحل» آيه ٢٥ مىخوانيم: لِيَحْمِلُوا أَوْزارَهُمْ كامِلَةً يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ مِنْ أَوْزارِ الَّذينَ يُضِلُّونَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ: «آنها در روز رستاخيز بار سنگين گناهان خويش را بايد بر دوش بكشند، و همچنين بار گناهان كسانى را كه با بىخبرى و جهل خود گمراه ساختند».
سؤال اين است: اگر هيچ كس بار گناه ديگرى را به دوش نمىكشد، چگونه اين گمراهكنندگان بار گناهان گمراهشدگان را نيز بر دوش مىكشند؟