تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٠
كرده است، در سوره «بقره»، آيات ٥١، ٥٤، ٩٢ و ٩٣، در سوره «نساء» آيه ١٥٣، در سوره «اعراف» آيات مورد بحث، و در سوره «طه» آيه ٨٨ به بعد.
البته اين حادثه، همانند ساير پديدههاى اجتماعى، بدون زمينه و بدون مقدمه نبوده است؛ زيرا:
از يكسو، بنىاسرائيل ساليان دراز در مصر شاهد گاوپرستى يا گوسالهپرستى مصريان بودند.
و از سوى ديگر، به هنگامى كه از رود نيل عبور كردند، صحنه بتپرستى (گاوپرستى) قومى كه در آن سوى نيل زندگى مىكردند، توجه آنها را جلب كرد، و چنان كه در آيات قبل گذشت، از موسى عليه السلام تقاضاى بتى همانند آنها كردند، كه موسى عليه السلام شديداً آنان را ملامت و سرزنش كرد.
تمديد ميقات موسى عليه السلام از سى شب به چهل شب، نيز سبب شد كه شايعه مرگ موسى عليه السلام، آن چنان كه در بعضى از تفاسير آمده به وسيله بعضى از منافقان، در ميان بنىاسرائيل نشر شود.
جهل و نادانى بسيارى از اين جمعيت، و مهارت و زبردستى «سامرى» در پياده كردن نقشه خود نيز، به اين موضوعات كمك كرد و مجموعاً سبب شد در مدت كوتاهى اكثريت بنىاسرائيل به بتپرستى روى آورند و غوغائى اطراف گوساله به راه اندازند.
در آيه فوق، نخست چنين مىفرمايد: «قوم موسى عليه السلام بعد از رفتن او به ميقات، از زينتآلات خود گوسالهاى كه تنها جسد بىجانى بود با صداى مخصوص گاو، براى خود انتخاب كردند» «وَ اتَّخَذَ قَوْمُ مُوسى مِنْ بَعْدِهِ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَداً لَهُ خُوارٌ».
با اين كه اين كار از «سامرى» سر زد (چنان كه آيات سوره «طه» گواهى