تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٩
فِي الأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَ مَتاعٌ إِلى حينٍ».
***
و «نيز به آنها گوشزد كرد: كه هم در زمين زندگى مىكنيد و هم در آن مىميريد، و از آن براى حساب در روز رستاخيز، برانگيخته خواهيد شد» «قالَ فيها تَحْيَوْنَ وَ فيها تَمُوتُونَ وَ مِنْها تُخْرَجُونَ».
ظاهر اين است كه مخاطب در آيه «قالَ اهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ» آدم و حوا و شيطان همگى هستند، ولى در آيه بعد بعيد نيست مخاطب تنها آدم و حوا باشند؛ زيرا آنها هستند كه از زمين برانگيخته مىشوند.
***
نكته:
ماجراى آدم و دورنماى اين جهان
گر چه بعضى از مفسران- كه معمولًا تحت تأثير افكار تند غربى قرار دارند- سعى كردهاند به داستان آدم عليه السلام و همسرش، از آغاز تا پايان چهره تشبيه، مجاز و كنايه و به اصطلاح روز، «سمبوليك» بدهند و تمام بحثهاى مربوط به اين ماجرا را حمل بر خلاف ظاهر كرده، كنايه از مسائل معنوى بگيرند.
ولى شك نيست كه ظاهر آيات حكايت از يك جريان واقعى و عينى مىكند كه براى پدر و مادر نخستين ما واقع شده، و چون، در اين داستان نكتهاى وجود ندارد كه نتوان آن را طبق ظاهر تفسير كرد، و با موازين عقلى سازگار نباشد، (تا قرينهاى براى حمل بر معنى كنائى به دست آيد)، دليلى ندارد كه ما ظاهر آيات را نپذيريم و بر معنى حقيقى خود حمل نكنيم.
با اين حال، اين جريان حسّى و عينى مىتواند اشاراتى به زندگى آينده نوع بشر در اين جهان، در برداشته باشد.