زيانكاران خود را از مكر او در امان نمى‌دانند»؟! «أَ فَأَمِنُوا مَكْرَ اللَّهِ فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ».
همان طور كه در ذيل آيه ٥٤ سوره «آل عمران» گفتيم، «مكر» در لغت عرب با آنچه كه در فارسى امروز از آن مى‌فهميم تفاوت بسيار دارد.
در فارسى امروز، مكر به معنى نقشه‌هاى شيطانى و زيان‌بخش به كار مى‌رود، در حالى كه در ريشه اصلى لغت عرب، «مكر» به معنى هر نوع چاره‌انديشى براى بازگرداندن كسى از هدفش مى‌باشد، اعم از اين كه به حق باشد يا به باطل، و معمولًا در مفهوم اين لغت، يك نوع نفوذ تدريجى افتاده است.
بنابراين، منظور از مكر الهى آن است كه: خداوند، مجرمان را با نقشه‌هاى قاطع و شكست‌ناپذير بدون اختيار خودشان از زندگانى مرفه و هدف‌هاى خوشگذرانى باز مى‌دارد، و اين اشاره به همان كيفرها و بلاهاى ناگهانى و بيچاره‌كننده است.
***
سپس، بار ديگر براى بيدار ساختن انديشه‌هاى خفته اقوام موجود و توجه دادن آنان به درس‌هاى عبرتى كه در زندگى پيشينيان بوده است مى‌فرمايد: «آيا كسانى كه وارث سرزمين گذشتگان هستند، و اقوامى كه به جاى آنها قرار گرفته‌اند، از مطالعه حال پيشينيان متنبه نشدند؟ كه اگر ما بخواهيم مى‌توانيم آنها را نيز به خاطر گناهانشان هلاك كنيم، و به همان سرنوشت مجرمان گذشته گرفتار سازيم»؟ «أَ وَ لَمْ‌يَهْدِ لِلَّذينَ يَرِثُونَ الأَرْضَ مِنْ بَعْدِ أَهْلِها أَنْ لَوْ نَشاءُ أَصَبْناهُمْ بِذُنُوبِهِمْ».
و نيز «مى‌توانيم آنها را زنده بگذاريم، و به خاطر غوطه‌ور شدن در گناه و