در اينجا ممكن است اين سؤال پيش بيايد كه ما شنيده‌ايم با ندامت و پشيمانى، حقيقت توبه تحقق مى‌يابد، چگونه بنى‌اسرائيل كه از كار خود پشيمان شدند مشمول عفو خدا واقع نشدند؟!
پاسخ اين سؤال اين است: ما هيچ دليلى نداريم كه پشيمانى به تنهائى در همه جا كافى بوده باشد، درست است كه ندامت يكى از اركان توبه است، ولى يكى از اركان، نه همه اركان.
گناه بت‌پرستى و سجده در برابر گوساله آن هم در آن مقياس وسيع و گسترده.
آن هم در آن مدت كوتاه.
آن هم براى ملتى كه آن همه معجزات ديده بودند، گناهى نبود كه به اين آسانى بخشوده شود و مثلًا با گفتن يك «استغفر اللَّه» همه چيز پايان يابد.
بلكه بايد اين ملت غضب پروردگار را ببيند و طعم ذلت را در اين زندگى بچشد و شلاق كيفر كسانى كه به خدا افترا مى‌بندند را بر پيكر خود احساس كند تا بار ديگر به اين آسانى و سادگى به فكر چنين گناه عظيمى نيفتد.
***
در آيه بعد اين موضوع را تكميل كرده و به صورت يك قانون كلّى چنين مى‌فرمايد: «اما آنها كه اعمال بدى انجام دهند، سپس توبه كنند (و شرائط توبه همگى انجام گيرد) و ايمان خود به خدا را تجديد نمايند و از هر گونه شرك و نافرمانى بازگردند، پروردگار تو بعد از آن، آنها را مى‌بخشد، او بخشنده و مهربان است» «وَ الَّذينَ عَمِلُوا السَّيِّئاتِ ثُمَّ تابُوا مِنْ بَعْدِها وَ آمَنُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِها لَغَفُورٌ رَحيمٌ».
***