تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٧
اين موضوع است، و هيچ مانعى ندارد كه «إِنَّ رَبَّكَ» خطاب به موسى عليه السلام باشد. «١»
***
٢- چرا «ايمان» پس از «توبه» آمده؟
در اين كه چرا ايمان در آيه فوق پس از توبه آمده است، با اين كه تا ايمان نباشد، توبه تحقق نمىپذيرد؟!
پاسخ اين سؤال نيز از اينجا روشن مىشود كه پايههاى ايمان به هنگام گناه، متزلزل مىگردد و يك نوع سستى پيدا مىكند، تا آنجا كه در روايات اسلامى مىخوانيم: «شرابخوار به هنگامى كه شراب مىخورد ايمان ندارد، و زناكار نيز به هنگام زنا ايمان ندارد»! «٢»
يعنى ايمان فروغ خود را از دست مىدهد و كم نور و تاريك و كم اثر مىشود.
اما هنگامى كه توبه انجام گرفت بار ديگر فروغ اصلى را پيدا خواهد كرد آن چنان كه گوئى ايمان بار ديگر تجديد شده است.
ضمناً از اين كه در آيات فوق، تنها روى ذلت در حيات دنيا تكيه شده، چنين استفاده مىشود كه: پس از ندامت و پشيمانى از جريان بتپرستى و چشيدن مجازاتهاى اين جهان، توبه بنىاسرائيل از اين گناه پذيرفته شد آن چنان كه كيفر آنها را در آخرت از بين برد، اگر چه بار گناهان ديگرشان كه از آن توبه نكردند همچنان بر دوش آنها سنگينى مىكند.
***