تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٦
جهت، تنها سخن از آنان به ميان آمده، اگر چه ديگران هم گرفتار همين عواقب بودند.
اين نكته را نيز نبايد از نظر دور داشت كه خشكسالى براى مصر بلاى بزرگى محسوب مىشد؛ زيرا مصر يك كشور كاملًا كشاورزى بود و خشكسالى همه طبقات آن را تحت فشار شديد قرار مىداد.
ولى مسلماً آل فرعون كه صاحبان اصلى زمينها و منافع آن بودند، بيش از همه زيان مىديدند.
ضمناً از آيه فوق معلوم مىشود: خشكسالى، چند سال ادامه يافت؛ زيرا كلمه «سِنِين» جمع است، به خصوص اين كه نَقْصٍ مِنَ الثَّمَراتِ: «كمبود ميوهها» نيز به آن اضافه شده؛ چرا كه خشكسالىهاى موقت ممكن است در درختان كمتر اثر بگذارد، اما هنگامى كه طولانى گردد، درختان را نيز از بين مىبرد.
اين احتمال نيز وجود دارد كه علاوه بر خشكسالى، آفت ميوههاى آنها را فرا گرفته باشد.
جمله «لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ» گويا اشاره به اين نكته است كه: توجه به حقيقت توحيد در روح آدمى از آغاز وجود دارد، اما به خاطر تربيتهاى نادرست و يا مستى نعمت، آن را فراموش مىكند، ولى به هنگام گرفتارى در چنگال مشكلات مجدداً يادآور مىشود و ماده «تذكّر» كه به مفهوم يادآورى است، مناسب همين معنى مىباشد.
قابل توجه اين كه در ذيل آيه ٩٤ جمله لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُون: «شايد در پيشگاه خدا خضوع كنند و تسليم شوند» آمده، كه در واقع يكى مقدمه ديگرى مىباشد؛ زيرا نخست، انسان «متذكر» مىشود و بعد در مقام «خضوع و تسليم» و يا