تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٦
اين آيات، اين حقيقت را بيان مىكند كه:
اگر فرعونيان و يا سركشان بنىاسرائيل با مشاهده آن همه معجزات و شنيدن آن همه آيات الهى، به راه نيامدند به خاطر آن است كه: ما افراد متكبر و خودخواه را كه در برابر حق جبههگيرى مىكنند- به جرم اعمالشان- از قبول حق، باز مىداريم.
به تعبير ديگر اصرار و ادامه به سركشى و تكذيب آيات الهى، آن چنان در فكر و روح انسان اثر مىگذارد كه به صورت موجودى انعطافناپذير و غير قابل نفوذ در برابر حق درمىآيد.
لذا نخست مىفرمايد: «به زودى كسانى را كه در زمين، به غير حق تكبر ورزيدند از آيات خود، منصرف مىسازيم» «سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ الَّذينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ».
و از اينجا روشن مىشود: آيه فوق، هيچ گونه منافاتى با دلائل عقلى ندارد كه براى توجيه آن- همانند بسيارى از مفسران- مرتكب خلاف ظاهر شويم.
اين يك سنت الهى است كه نسبت به آنها كه لجاجت و سركشى را به آخرين حدّ مىرسانند، توفيق هر گونه هدايت و راهيابى را سلب مىكند.
و به تعبير ديگر: اين خاصيت اعمال زشت خود آنها است كه با توجه به انتساب همه اسباب به خدا- كه مسبب الاسباب نهائى است- به او نسبت داده شده است.
اين موضوع نه موجب جبر است و نه محذور ديگر، تا بخواهيم دست به توجيه آيه بزنيم.
ضمناً بايد توجه داشت ذكر «بِغَيْرِ الْحَقِّ» بعد از «تكبر» به عنوان تأكيد است؛ زيرا هميشه تكبر، خودبرتربينى و تحقير بندگان خدا، بدون حق است اين تعبير