نكته‌ها:
١- منظور از «أَقيمُوا وُجُوهَكُمْ ...»
مفسران در تفسير جمله «أَقيمُوا وُجُوهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ» تفسيرهاى گوناگونى ذكر كرده‌اند:
گاهى گفته‌اند: منظور از آن توجه به قبله به هنگام نماز است.
گاهى گفته‌اند: منظور شركت در مساجد به هنگام نمازهاى روزانه است.
و گاهى نيز احتمال داده‌اند: هدف از آن، حضور قلب و نيت خالص به هنگام عبادت مى‌باشد.
ولى تفسيرى كه در بالا ذكر كرديم، يعنى توجه به خداوند و مبارزه با هر گونه شرك و توجه به غير خدا، مناسب‌تر با قبل و بعد اين جمله به نظر مى‌رسد، اگر چه اراده همه اين معانى از مفهوم آيه نيز دور نيست.
***
٢- كوتاه‌ترين استدلال براى معاد
در مورد معاد و رستاخيز مردگان، با همين بدن (معاد جسمانى) بحث زياد شده است و از آيات قرآن به خوبى استفاده مى‌شود كه: هضم اين مسأله براى بسيارى از مردم كوتاه‌فكر در اعصار پيشين مشكل بوده است تا آنجا كه گاهى مطرح شدن مسأله رستاخيز و معاد را در گفتار انبياء، دليل بر نادرست بودن دعوت آنها و حتى (العياذ باللَّه) دليل بر جنون و ديوانگى آنان مى‌گرفته مى‌گفتند:
أَفْتَرى‌ عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَمْ بِهِ جِنَّةُ:
«اين كه پيامبر مى‌گويد بعد از آن كه خاك شديد و پراكنده گشتيد باز هم زنده خواهيد شد، تهمتى است كه بر خدا بسته، و يا ديوانه است»! «١»