تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨
مىشود؛ زيرا هيچ گونه دليلى بر محدود كردن معنى «حَسَنَة» و «سَيِّئَة» نيست.
***
نكتهها:
١- هدف آيه نخست چه اشخاصى هستند؟
جمعى از مفسران معتقدند: آيه درباره يهود و نصارى نازل شده است كه به دستهجات مختلف و پراكنده تقسيم شدند، و در برابر يكديگر صفبندى كردند. «١»
و عقيده بعضى ديگر اين است كه: آيه اشاره به تفرقهاندازان اين امت است كه بر اثر تعصبها و روح تفوقطلبى و عشق به رياست، سرچشمه تفرقه و نفاق، در ميان مردم مسلمان مىشوند. «٢»
اما محتواى آيه يك حكم عمومى و همگانى درباره تمام افراد تفرقهانداز است، كه با ايجاد انواع بدعتها، ميان بندگان خدا، بذر نفاق و اختلاف مىپاشند اعم از آنها كه در امتهاى پيشين بودند، يا آنها كه در اين امتند.
و اگر مشاهده مىكنيم: در روايات اهلبيت عليهم السلام و همچنين اهل تسنن نقل شده است كه: اين آيه اشاره به گمراهان، تفرقهاندازان و بدعتگزاران اين امت است، در حقيقت از قبيل بيان مصداق، مىباشد؛ زيرا اگر اين مصداق بيان نمىشد، ممكن بود عدهاى تصور كنند: منظور از آن، منحصراً ديگران هستند و به