پروردگار، سجده و خضوع نكند، و ظاهر اين است كه: شيطان همه اين مطالب را مى‌دانست، تنها تكبر و خودپسندى جلو او را گرفت و همه اينها بهانه بود.
***
از آنجا كه امتناع شيطان از سجده، براى آدم عليه السلام يك امتناع ساده و معمولى نبود و يك گناه عادى محسوب نمى‌شد، بلكه يك سركشى و تمرّد آميخته به اعتراض و انكار مقام پروردگار بود؛ زيرا اين كه مى‌گويد: من از او بهترم در واقع به اين معنى است كه فرمان تو در مورد سجده بر آدم، بر خلاف حكمت و عدالت است، و موجب مقدم داشتن «مرجوح» بر «راجح»! به اين جهت، مخالفت او، از كفر و انكار علم و حكمت خدا سر در آورد و به همين جهت، مى‌بايست تمام مقام‌ها و موقعيت‌هاى خويش را در درگاه الهى از دست بدهد، به همين سبب خداوند او را از آن مقام برجسته و موقعيتى كه در صفوف فرشتگان پيدا كرده بود بيرون كرد، و به او فرمود: «از اين مقام و مرتبه، فرود آى»! «قالَ فَاهْبِطْ مِنْها».
در مورد ضمير «مِنْها» جمعى از مفسران معتقدند: به «آسمان» يا «بهشت» بر مى‌گردد.
و بعضى به «مقام و درجه» باز گردانده‌اند كه از نظر نتيجه، چندان تفاوتى با هم ندارند.
سپس سرچشمه اين سقوط و تنزل را با اين جمله، براى او شرح مى‌دهد كه:
«تو حق ندارى در اين مقام و مرتبه، راه تكبر، پيش گيرى»! «فَما يَكُونُ لَكَ أَنْ تَتَكَبَّرَ فيها».
و باز به عنوان تأكيد بيشتر، اضافه مى‌فرمايد: «بيرون رو كه از افراد پست و ذليل هستى»! (يعنى نه تنها با اين عمل بزرگ نشدى، بلكه به عكس به خوارى و