شرائط اين قانون به كنار رفته‌اند.
فى المثل يك انسان سالم در سنين طفوليت مرتباً رشد و نمو مى‌كند، اما اگر نقائصى در وجود او پيدا شود، ممكن است نه تنها رشد و نموش متوقف گردد، كه رو به عقب برگردد، و نمو فكرى و جسمانى خود را تدريجاً از دست بدهد.
ولى در هر حال، بايد توجه داشت: مسخ و دگرگونى جسمانى متناسب با اعمالى است كه انجام داده‌اند، يعنى چون عده‌اى از جمعيت‌هاى گنهكار بر اثر انگيزه هواپرستى و شهوت‌رانى دست به طغيان و نافرمانى خدا مى‌زدند و جمعى با تقليد كوركورانه از آنها، آلوده به گناه شدند، لذا به هنگام مسخ، هر گروه به شكلى كه متناسب با كيفيت اعمال او بوده ظاهر مى‌شده است.
البته در آيات مورد بحث، تنها سخن از «قرده» (ميمون‌ها) به ميان آمده است و از «خنازير» (خوك‌ها) سخنى نيست، ولى در آيه ٦٠ سوره «مائده» گفتگو از جمعيتى به ميان آمده است كه به هنگام مسخ به هر دو صورت فوق (بعضى قرده و بعضى خنازير) تغيير چهره دادند، كه به گفته بعضى از مفسران مانند «ابن عباس»، آن آيه نيز درباره همين اصحاب سبت است كه پيرمردان سرجنبانانِ شكم‌پرست و شهوت‌پرستشان به خوك، و جوانان مقلّد، چشم و گوش بسته- كه اكثريت را تشكيل مى‌دادند- به ميمون تغيير چهره دادند.
ولى در هر حال، بايد توجه داشت طبق روايات، مسخ‌شدگان تنها چند روزى زنده مى‌ماندند و سپس از دنيا مى‌رفتند، و نسلى از آنها به وجود نمى‌آمد.
***
٥- خلاف‌كارى زير پوشش كلاه شرعى
گر چه در آيات فوق، اشاره‌اى به حيله‌گرى اصحاب سبت در زمينه گناه نشده است، ولى همان طور كه اشاره كرديم، بسيارى از مفسران در شرح اين